COOL, CALM en COLLECTED: We blijven applaudisseren voor het zorgpersoneel

Dag Johan,

Ik wens je in deze periode heel veel sterkte, zeker nu er, veel meer dan normaal, aanspraak op je gedaan wordt voor de zorg voor Ellen. Ik hoop van harte dat het jullie beiden gaat lukken om ook deze moeilijke periode te doorstaan.
Hartelijke groet vanuit Tilburg voor jullie beiden, Johan, sterkte!

Jan van den Heuvel.

****

Ha die Jan.

Dank voor je verschrikkelijk aardige en attente mail. Begon ermee bij mijn eerste kopje dampende LavAzza koffie op deze ontluikende, nog wat frisse en op het eerste oog ook nog zo onschuldige lentezondag. Geen plaatjes momenteel van zopas geboren lammetjes, maar beelden van een crisis die ons dagelijks weer met nieuwe feiten overvalt en die we zo goed als mogelijk het hoofd moeten zien te bieden. Corona als de onzichtbare vijand. Maar als ik de vogelgeluiden hoor, kan ik me niet voorstellen dat de wereld stilstaat. Veel mensen komen er nu in quarantaine achter, zo begrijp ik, dat ze zichzelf niet of heel moeilijk kunnen vermaken. Ikea zag het goed om al zijn filialen voor deze dolenden te sluiten. ‘Je moet het leven maar nemen zoals het valt’, kreeg ik ooit eens als mantelzorger van iemand te horen. Deed ze zelf ook met alle geneugten die haar als gebraden haantjes in de mond kwamen vliegen. Die persoon moet nu met het corona haar eigen woorden in de praktijk brengen, maar loopt nagelbijtend rondjes om de kerkklok. Geen gebraden haantjes meer. Even niet nee. Hoe is het in Tilburg? In Brabant immers waart het coronavirus al helemaal als een razende Roeland rond. Je woont middenin de brandhaard. Je zult deze dagen wel al helemaal vaak aan Trix terugdenken. Alles wat we horen en zien, ook de lege straten, benadrukt de ongekende crisis waarin we met z’n allen verkeren. Ellen gistermiddag met bed en al zo dicht mogelijk bij de open schuifpui naar de voorzichtig tot groen leven komende achtertuin bij een behaaglijk zonnetje uit de wind. Zelf ernaast met een boek. Sanatorium. Quarantaine. Ellen met een smile en met rooie konen van het voorjaarszonnetje. Onder een dekbed en daaroverheen nog een deken. Nee, geen ijsmuts met Unox-reclame op. Bij Unox moet ik altijd aan de blije Erica Terpstra denken. Stond ze daar met zo’n schaatsmuts op tijdens de nieuwjaarsloop in bikini op het strand van Scheveningen. Moest er voor de krant naartoe. Ellen mee. Van die dag herinner ik me erwtensoep zo dik als stopverf. Het waren van die verplichte nummers. Zoals ook een keer mee met de laatste sneeuwschuiver van Rijkswaterstaat op Oudejaarsavond 22.00 uur. We proberen hier zo veel mogelijk afstand te nemen, en te houden, van alle voortdurende telraam berichtgeving over het corona. Kijken heel bewust ’s morgens even om acht uur naar het Journaal en daarna pas weer ’s avonds om zes uur, met aansluitend de info van 1 Vandaag. Meer niet. Niet de gehele dag de Talking Heads, hoe deskundig allemaal ongetwijfeld ook. Ik heb in de voorbije weken wel eens een poging gewaagd te kijken naar ‘Goede Morgen Nederland’ van WNL. Maar zelden zoiets verschrikkelijks en ondermaats aanschouwd. Een karikatuur. Hoe zijn die presentatrices ooit in de wereld van de journalistiek terecht gekomen?! Die gruwelijk wauwelende en kakelende jongedames hebben een stemgeluid bij corona dat identiek is aan de presentatie van het songfestival en de Ster-reclameboodschappen van de Lidl, de brillenindustrie en de autobranche. Is er nou niemand in omroepland die deze journalistieke beginners en adolescenten daar op wijst? De meisjes gebruiken hun stem zo slecht dat ze onmogelijk serieus genomen kunnen worden. Interviewen kunnen die blondines al helemaal niet. De meest voor de hand liggende vragen aan hun gasten (meestal VVD of anders CDA) zien ze over het geföhnde hoofd. Laatst kondigde één zo’n meisje handenwrijvend ‘Wederom een extra lange uitzending in verband met het corona dames en heren!’ aan – alsof ze op de kermis stond met haar hond die door de hoepel zou springen. Altijd gedacht dat je als journalist je stem aanpast aan de omstandigheden, maar hier bij ‘Goede Morgen Nederland’ gebeurt alles op dezelfde entertainment toonsoort. We proberen hier zo goed mogelijk met de situatie om te gaan. Boodschappen doen we in de daluren. Maar geen hamsterwoede. Totaal niet. Afschuwelijk die vrouw die bij de PLUS voor me in de rij stond met een uitpuilend winkelwagentje met bovenop vijf broden. Begrijpelijk die verpleegster in Engeland die 48 uur aan één stuk werkte en toen in de winkel haar handen voortdurend op een lege plek sloeg. Ze ging in tranen naar huis. We houden anderhalve meter afstand maar hebben – de paradox – meer contact met het winkelend publiek dan voorheen. Mijn gezicht gaat al naar de knipoog staan. Saamhorigheid bij lege schappen. Geen operatie aan mijn liesbreuk. Dit soort operaties zijn uitgesteld tot mei en mogelijk later. Pijn in de liesstreek uiteraard. Maar paracetamol en verder doorbijten. Rust. Niet te veel sjouwen. Maar ja, de gemeente heeft pas geleden bedacht dat we met ons huisvuil een ommetje moeten maken naar containers verderop in de wijk. Ik heb het zorgteam van Ellen van vijf dames teruggebracht naar voorlopig drie. Twee van de vijf werken ook op de woningen in een verpleeghuis en die zijn daar keihard nodig, die zijn het meest kwetsbaar, die heb ik vrij gespeeld. Bovendien is er het Ellen-belang. Ze blijven, die twee, Esmé en Zulay, wel stand by. Zo ook consulent Albert. Geen fysiotherapie van Leroy en Max, de opvolger van Dorothy, tot nader order. Triest beeld van die minister Bruins die oververmoeid in de Kamer in elkaar zakte. Op een heel ander vlak een triest beeld van mensen als Baudet, Wilders en Klaver die nog altijd politieke munt proberen te slaan uit deze moeilijke en onoverzichtelijke tijden waarmee niemand enige ervaring heeft. Hopeloze gevallen aan de interruptiemicrofoon. Zo’n Klaver ook over de scholen. Hoezo trap na richting onderwijspersoneel? Niet gehinderd door enige regeringsverantwoordelijkheid en -ervaring. Ik heb waardering voor Rutte cum suis. Rutte staatsman; het kan verkeren. Klaas Dijkhoff kwijnt ondertussen politiek en electoraal weg. Ik heb waardering voor televisiedominee Gremdaat, de alter ego van Paul Haenen. Hij brengt wat vrolijkheid de huiskamer in. Zoals ook de ongecompliceerde Gijp. Waardering voor de baas van het RIVM. Hij straalt rust uit vanachter die baard. Applaus voor Martin van Rijn die in het kabinet bijspringt. Heel veel waardering voor al die mensen in de zorg en andere vitale beroepen. Geen waardering, maar eerder minachting, voor de politieke charlatans en dandy’s van wie ik er zonet drie noemde. Ik mijd zo veel mogelijk mensen die altijd al als hypochonders door het leven stuiterden, of trekjes van dien aard vertoonden. Als je te hoge bloeddruk kreeg van pindakaas dan aten ze meteen geen pindakaas meer. Ik denk dan: als ik toch zo in elkaar had gestoken, wat was er van Ellen de afgelopen jaren terecht gekomen? Iemand mailde me deze week en riep het beeld op van een man die de hele dag amechtig op zijn lederen Ikea-bank ligt te mediteren en te luisteren naar Mieke Telkamp. Half Nederland achterna rijden naar het strand omdat je je thuis verveelt, is natuurlijk weer het andere uiterste. Gijp zei het treffend afgelopen vrijdag bij Veronica Inside: je kunt je lot niet ontlopen. Sommige mensen hebben pech, andere mensen niet of veel minder. Heel erg maar begrijpelijk trouwens dat de verpleeghuizen voor bezoek op slot zijn gegaan. Maar je zal er maar je laatste levensdagen moeten slijten zonder je familie nog te zien. Zo vertelde verzorgende van dienst Elly gisteravond het volgende. Ze bracht koffie rond op de kamers van de verpleeghuisbewoners. Ze klopte aan op de deur, de bewoner deed open, en ze vroeg op gepaste afstand of die bewoner koffie of thee wilde met iets erbij. Niet alleen gepaste afstand, ook speciale gummihandschoenen aan. De reactie van een van de dementerende bewoonsters: ‘Koffie op de kamer? Waar heb ik die eer aan te danken? Wat zegt u? Corona? Wat is dat? Lekker die koffie. Nee, u kunt verder niets voor mij doen. U kunt mijn eenzaamheid toch niet wegnemen.’ Zo letterlijk mogelijk reproduceer ik het verhaal van Elly Wolf gisteravond. Hoe had het ons vergaan als Ellen nog in De Ingelanden had gewoond? Ik was waarschijnlijk bij haar ingetrokken. Maar zou dat gemogen hebben? Hoorde van activiteitenmedewerkster Elly dat er veel wordt gehuild onder de opgehokte dementerende verpleeghuisbewoners. Ze begrijpen niet waar hun bezoek blijft. De tornado Elly had een zanggroep voor de deur van het verpleeghuis gearrangeerd. De bewoners luisterden van achter glas of vanachter de balustrade op het balkon. Ze genoten. Voortijdig moesten de zangers stoppen. Enkele omwonenden hadden geklaagd bij de politie. Hier zwijgt de spreker stil. Bij de Lidl hier staan uitsmijters momenteel bij de ingang. Van die kleerkasten in een zwart colbert. Twee klanten, twee vrouwen, sloegen elkaar van de week de hersens in om een rol closetpapier. Kijvende wijven in het boreale Nederland van meneer Baudet !!! Ellen zou niet verbaasd zijn geweest. Ze zou – met een gezond brein – verwezen hebben naar de toestanden in het uitgehongerde jappenkamp van Ambarawa op Java. De opgehitste berichtgeving over corona nu alweer een paar weken doet mensen veranderen. Ik lees veel. ‘Lichter dan ik’ is een ontroerend mooie roman over de Nederlandse militair in voormalig Nederlands-Indië en het slavenmeisje bij wie hij twee kinderen verwekte. Toen zijn tijd er in Indië opzat keerde hij terug naar Holland zonder moeder en twee dochters van 3 en 1 zelfs maar gedag te zeggen. Moeder meteen aan de bedelstaf. Wij in Nederland hebben meer redenen de Indonesiërs onze excuses te maken dan alleen de politionele acties met o.a. generaal Spoor. Onze geschiedenis is in bloed en wreedheden gedrenkt. En werd gevoed door minachting voor mensen met een andere huidskleur. Een juweel is ook het Boekenweek geschenk ‘Leon en Juliëtte’ van Annejet van der Zijl.  Dat speelt in South Carolina, in Charleston. Ook de negentiende eeuw. De slavernij. Leon trouwt het slavenmeisje Juliëtte zelfs nota bene en smokkelt haar en de kinderen om beurten mee naar Monster in het Westland bij Den Haag. Een waar gebeurde familiegeschiedenis. Het is een fantastische reconstructie. Ongelofelijk steeds weer die verhalen over de slavernij. Ook zo indringend opgeschreven door de Surinaamse Cynthia McLeod. Momenteel lees ik een boek over narcisme. Gezonde en ongezonde zelfwaardering. Een wetenschappelijke studie. Zeer verfijnd. Laat ons contact houden. Vooralsnog over de mail. We blijven applaudisseren voor het zorgpersoneel! Kreeg een uitgebreide mail uit Amsterdam van onze oud-collega Jeannette en haar man Marc. Die staan ’s morgens op muziek van de omroep Max in hun woonkamer te bejaarden gymnastieken en slaan vervolgens aan het lezen. Ze hebben beiden een biografie onder handen. Inderdaad, zeg ik tegen de schrijver Tommy Wieringa: laat ons gelijk de Londenaren in de oorlog cool, calm en collected reageren op het coronadrama. En blij zijn met een PvdA-man op Medische Zaken in het kabinet. Niet vanwege de PvdA. Wel vanwege de statuur die Van Rijn vertegenwoordigt. En zeker ook omdat het politiek tastbaar is geworden dat het corona als partij overstijgend wordt beschouwd.

Lieve groeten van Ellen en mij.

Johan