Diavoorstelling van het afscheid van Ellen, in dierbare en dankbare herinnering aan een stijlvolle prachtvrouw

De liefde die ik de afgelopen jaren voelde in dit huis.

Toespraak Loroy Scheffer tijdens de afscheidsceremonie van Ellen.

Geachte aanwezigen, lieve Johan en Ellen.

Ik heb de eer om iets te mogen zeggen vandaag. De eer om iets te delen in de liefde die ik de afgelopen jaren gevoeld heb in dit huis. Zoveel gesprekken die ik heb gevoerd met Johan over Ellen en eigenlijk ook zoveel momenten van communicatie mét Ellen. Toen ik eens richting de deur liep na een behandeling hoorde ik nog gauw “Dankjewel schat” voordat ik mijn weg naar buiten vervolgde. Johan en ik kregen een grote glimlach op ons gezicht.

In de periode dat Ellen met onze hulp nog kon staan, oefende ik dat wekelijks met haar. Zo “dansten” wij ons een weg door de kamer. Dat bleef overigens beperkt tot de meters om het bed, maar voor ons gevoel vlogen we door de ruimte. Dit zorgde dan weer voor een glimlach bij Ellen.

Ondanks de onvermijdelijke achteruitgang de laatste jaren bleven er toch momenten van communicatie terug komen tijdens onze ontmoetingen. Ook in de laatste maanden liet Ellen duidelijk weten als ik haar net iets teveel in een ongebruikelijke houding wilde ontspannen. Een corrigerende blik was dan meestal voldoende.

Het zorgteam rondom Ellen was zorgvuldig geselecteerd en samengesteld door Johan. Strak geregisseerd. Ieder met zijn of haar eigen specifieke kwaliteiten. Ieder ook met zijn of haar eigen beweegredenen om betrokken te zijn bij Ellen. Het goede wat in mensen naar boven komt wanneer er zorg wordt gegeven, gaat vaak hand in hand met het goede dat de persoon die zorg krijgt zélf gegeven heeft. Het is dan een vorm van liefde die gegeven wordt.

Deze woorden heb ik eerder gebruikt, maar betere kon ik niet bedenken. Ik ken Ellen helaas niet persoonlijk van de periode voor haar ziekte. Ik ken haar dus vooral door de verhalen van jou, Johan, en door de zorg die jij voor haar gedragen hebt.

De passie die jou altijd gedreven heeft, Johan, en de liefde die je daarbij hebt laten zien, vind ik weergaloos. ‘Mijn muze’ noem je haar zo mooi. Ik denk altijd dat de liefde in mijn leven pas dán is geslaagd wanneer ik op dezelfde manier liefde voor iemand zal voelen zoals jij, Johan, dat voor Ellen voelt. Dat die liefde zich ook uit in het geven van zorg, dat is misschien niet iets wat je gewenst hebt, maar het is nog steeds liefde.

En Ellen, wanneer iemand blijkbaar zoveel liefde verdient dan heb je dat ook altijd zo gegeven. Jullie levens zullen altijd met elkaar verbonden blijven… Ellen, je bent overal, behalve hier, en dat doet pijn.

Een gedicht van Rupi Kaur (De eerste ochtenden zonder jou):

Ik leef voor dat eerste moment in de ochtend

Wanneer ik nog half aan het slapen ben

Dan hoor ik de vogels buiten fluiten

Aan het flirten met de bloemen

En ik hoor de bloemen giechelen

En de bijen zijn jaloers

Wanneer ik omdraai om jou wakker te maken

Start het allemaal weer opnieuw

Het snakken

De tranen

De schok

Van het realiseren

Dat je weg bent

De rauwe rouw is veranderd is zachte rouw, maar rouw blijft het.

Lieve mensen:

Mede namens Diana en Geeta dank ik jullie allerhartelijkst voor de grandeur waaraan jullie zo wezenlijk bijdroegen rond en tijdens het afscheid van mijn geliefde Ellen die ik het liefst zou terugroepen uit de hemel. Kon dat maar, ja kon dat ook maar, nog één dikke knuffel. Nog eentje maar. Maar helaas. Het afscheid was in platina. Het goud voorbij. Als ik er enkelen voor hun bijdrage even mag uitlichten dan is dat mijn vroegere geluidstechnicus bij mediatrainingen Jan van den Heuvel (foto’s en muziek) en zijn dat Elly en Ber en mijn Koerdisch-Syrische studente Helin (catering). Maar de dank betreft uiteraard eenieder. Van Diana tot noem maar op. We zijn bedolven onder de bloemen, kaarten, mails, brieven, telefoontjes, enzovoorts. Het aantal loopt naar de tachtig. Het voelt fijn. Als balsem. Het is geweldig. Nu onze draai (weer) vinden in een voor ons met de dood van Ellen veranderde wereld. Het wordt een hele toer, een ommezwaai. Langzaam maar zeker sluit ik de blogs af. Vandaag zijn de laatste vijf geplaatst op www.johancarbo.nl –  Het gaat om een fotocollage van afgelopen zaterdag + tekst. De allerlaatste blog, met de video van de afscheidsceremonie, staat intussen zoals jullie kunnen zien ook op de website. Dank mijn oud-studente bij de Hogeschool voor Journalistiek en wandelmaatje Annelies voor haar assistentie daarbij. Maar al te vaak gaat de wereld met heel zijn patronen van de digitaliteit me boven de pet. Ik liep afgelopen week in Valkenburg, mijn tweede thuis, keek even voorbij de viskraam bij die vorig jaar zo weerbarstige doch nu weer braaf kabbelende Geul naar de strakblauwe lucht en zocht Ellen. Ik tuurde, ik zocht de horizon af. Maar als gezegd: helaas. De vrouw die mij leerde wat belangrijk is in het leven. Ik hield haar zaterdagavond 30 april nog één keer in mijn armen. Nog één allerlaatste kus. Haar adem stierf weg. Mooi in alles, dat was ze. Ik mis haar, ik mis haar vreselijk, maar dat behoeft verder geen betoog. Hemelvaartsdag – niet toevallig gekozen – planten we twee vlinderstruiken bij Geeta, haar man Peter en hun zoon Kasper in hun tuin in Leusden ter nagedachtenis aan Ellen. Het gaat een fantastisch eerbetoon worden.

Met dankbare groet, Johan.

****

In 2014 begon ik te schrijven aan mijn boeken en mijn blogs nadat ik van heimwee gedesillusioneerd vervroegd was teruggekeerd uit Fuengirola bij Malaga voor een korte vakantie. Tussen de overdreven zwaar getatoeëerde Britten (generatiegenoten van me) voelde ik me nog hopelozer dan hopeloos. De plakplaatjes leefden van happy hour naar happy hour. Coronation Street aan de Spaanse zuidkust. Het werkte op mijn benen. Kon niet meer lopen. Ik bevond me in het voorportaal van een depressie, een burn-out, of wat het ook wezen mocht. Het had wellicht een naam, maar wat deed dat ertoe. Vervroegd terug uit Spanje. Al in het vliegtuig terug ontspanden de beenspieren zich. Lichaam en geest. Je loopt over van de verhalen, schrijf ze op, adviseerde de dokter. De boeken brachten me in het lezingencircuit over het omgaan met parkinson en Lewy Body. Het schrijven bood troost. Steeds weer in de zeer vroege ochtenduren aan het bureau. De balkondeur open. Soms ‘s zomers al om vier uur in de morgen. Bij het krieken zogezegd. Het koffiezetapparaat werd nauwelijks nachtrust gegund. Ik dank onze trouwe aanhang aan lezers en lezeressen voor hun belangstelling, hun reacties en wat al niet meer. Maar nu stoppen. Ik hoop dat mijn laatste woorden in mijn toespraak bij het afscheid van Ellen ooit nog eens bewaarheid worden. Ik moet zonder haar verder. Het zal heel moeilijk worden, maar ik doe mijn best. Ik moet de stilte leren verdragen. Binnenkort ga ik Oekraïense kinderen namens de gemeente Utrecht lesgeven in de Nederlandse taal. Ik word geen kluizenaar lieve Ellen! Ik ga niet alleen Oekraïense kinderen helpen maar ook Afghaanse vluchtelingen bijstaan. De dubbele moraal ten aanzien van de vluchtelingen haat ik. Die is abject. Ik schaam me ervoor. Een mens is een mens. Een mens uit Afrika, Afghanistan of Syrië is evengoed een mens als iemand uit de eigen regio. De wereld is mijn regio. Diana, Helin, tante Nasima, Manal, Jacinta – zij en nog heel veel anderen hebben me geleerd verder te kijken dan naar Europa! De grenzen van Europa voorbij! Ik word hotelhovenier en receptionist in het Valkenburgse hotel. Een invulling aan mijn nieuwe leven. Helaas zonder jou, mij o zo dierbare Ellen. Wat mis ik je. Ellen, je was mijn alles. De kurk waarop mijn bestaan dreef. Maar dat wist je al veertig jaar. Jij blijft mijn alles. Jou komt nu rust toe. Eigenlijk won je van dat heerschap Parkinson. Je bleef hem ruim twaalf jaar op punten de baas. Het was rauwe rouw in de strijd tegen de parkinson. Geen rauwe rouw meer, het is nu anders. Ik heb er nog geen naam voor. De rouw van nu is zacht in het besef dat we van een verschrikkelijk zware tijd ook een bijzondere tijd wisten te maken.

In gedachten voortdurend bij je, lieve El, godin van me. Pijn bleef je bespaard. Nu de zorg voor jou is weggevallen is de leegte tastbaar.

****

Hoi Johan, 
Zo mooi, jouw prachtige woorden van dank aan eenieder die jou een beetje troost hebben kunnen bieden en er fysiek en non-fysiek voor je waren (en hopelijk nog zijn). Zie het als een cadeautje dat je moet koesteren. Zelden heeft het woord empathie meer betekenis als in meevoelen met jouw intense verdriet. En dat deden en doen velen…
Mooi dat we binnenkort kunnen bijpraten. Houd je goed Johan, Parool Sport en ondergetekende denken aan je… Ik mail je nog, misschien terrasje ergens in juni?
Warme groet,
Annet
.

****

Johan