Om geen genoeg van te krijgen, ze heeft vanavond ineens geen parkinson en Lewy Body

Hallo Johan!

Een, wederom, mooie blog, je meest recente! Zoals jezelf al vermoedt, zal Ellen dit alles niet tot zich krijgen. Maar toch. Soms benijd je haar, en ik kan het me levendig voorstellen. Soms denk ik weleens dat ik verschoond wil blijven van al die ellende om me heen. Het woord ‘pandemie’ kende ik uiteraard. Nooit vermoed dat zoiets ons zou overkomen. Het broeit natuurlijk al veel langer in Nederland en ook in de VS. Zie het artikel van de jou niet onbekende Olaf Tempelman in de Volkskrant van gisteren. Studeerde hij niet in Tilburg waar jij college gaf? Over die burgemeester Jorritsma uit Eindhoven ben ik het van harte met je eens. Toch ben ik benieuwd wat hij vindt van een deel van het verkiezingsprogramma van zijn clubje: de VVD. Naar aanleiding van de Urgenda-zaak willen zij dat de politiek de hoogste rechter kan overrulen. Dat kan zelfs Bill Bar niet. Bar wordt na zijn uitspraken over de geldigheid van de verkiezingen zelfs met ontslag bedreigd door zijn baas. Na alle dienstverlening als zijn schoothondje. En, wat de te denken van Grapperhaus? Die blokkeert ‘gewoon’ de benoeming van een ter zake uiterst bekwame rechter als voorzitter van een van de vijf toetsingscommissies voor euthanasie. Zonder tekst en uitleg. Vast slijmen bij SGP, CU en een groot deel van het CDA? Biden wil voor honderd dagen een mondkapjesplicht. Na de -voorspelde- toename van het aantal coronabesmettingen na Thanskgiving Day. De ramp twee á drie weken na de Kerst zal nog groter zijn. Ik las ergens dat ‘influencer’ Jort Kelder maar op de tv het eerst een prik moet krijgen. Van ‘dor hout zaagt men planken’. Met de gedichtenschrijver ben ik het overigens eens. Geen lichtjes in bomen en struiken als de Sint nog te paard over de daken gaat. Maar, dat wist je al. Groet aan allen en een dikke kus voor je lieve Ellen!

Jan van Ewijk.

Elke dag telt voor ons en elke dag is het een beetje Kerst. Dat was in augustus al zo, en september, oktober en november niet veel anders. Het doet aan een kleuterklas denken, een peuterspeelzaal, dat gelamenteer over die twee kerstdagen, met de media als aanjager van al het gezeur. Mopperaars vullen ons tv-scherm. Zieken en eenzamen en andere verdrietigen wenden het hoofd af. Afgrijzen. Zoetsappigheid om het zoetsappige. Als wij zó eens de afgelopen tien jaar waren omgegaan met ons lot van parkinson en Lewy Body. We hadden dan nu geestelijk volkomen aan de grond gezeten. We waren er misschien wel beiden niet eens meer geweest. Over vluchtelingen en schendingen van mensenrechten hebben we het allang niet meer. Vandaag bouwen we een klein feestje. Diana: ‘Ik heb Ellen meteen op de foto gezet. Ze begon te praten, te lachen, ze is hartstikke goed.’ Ze kon daar zó van genieten, Diana, en anders ik wel. Het bleef zo, de hele dag. Ondertussen bij politici woede over de massale drukte op Schiphol waar passagiers geen voldoende afstand houden en hun mondkapje klaarblijkelijk niet bij de hand hebben. Schiphol wast zijn handen in onschuld. Het bekende patroon zoetjesaan zodra men zich niet aan de coronaregels houdt en betrapt wordt. Er valt voor het kabinet en het OMT niet tegen op te boksen. We hopen deze zaterdag 12 december steeds nadrukkelijker op een volledige lockdown. Laat maar komen. En we hopen op media die stoppen met hun voor de hand liggende stompzinnige vragen naar de (tot in het oneindige geromantiseerde) kerstdagen. We bidden om media die bovendien stoppen met het bij de microfoon halen van al die zeikerds over de feestdagen. Want het wordt steeds infantieler. Wat een enorme kloof gaapt er in incasseringsvermogen tussen Bangladesh, Haïti de meeste Afrikaanse landen en ons. Het hele jaar door slaan we elkaar letterlijk en figuurlijk de hersens in en met die twee kerstdagen voeren we ineens één grote weeë show op van harmonie en een besneeuwd landschap dat we nooit te zien krijgen. Maar goed, de meeste mensen deugen, als we afgaan op het boek dat dit jaar de NS Publieksprijs won. Ook alle wegkijkende schuldigen van de toeslagenaffaire? De ondermijning van de Nederlandse rechtsstaat zou eigenlijk de val van het in veel opzichten lamlendige kabinet verdienen. Willens en wetens werden fatsoenlijke mensen de afgrond in gedreven. Maar met die corona kan zelfs Nederland zich geen demissionair kabinet veroorloven. We lopen al achter, op vaccinatie bijvoorbeeld. Het nieuws wordt ook beheerst door Diederik Gommers van de ic’s die, arme Gommers, het zal je maar overkomen, Gommers die tot politici is veroordeeld en daarover zegt: ‘Eerst praten op vrijdag, dan op zondag in het Catshuis, dan verder op dinsdag, dan een persconferentie op dinsdagavond, en dan een Kamerdebat op woensdag. En maar praten, praten en nog eens praten, en nog altijd is het uiteindelijk moeizaam genomen besluit niet ingegaan.’ Gekmakend, vindt hij het. Hij is er zo moe van, Diederik Gommers. Als hij zo zou (moeten) werken als politiek en ambtenaren dan zouden al zijn patiënten al hoog en breed zijn overleden. Sollen met de hoogst denkbare belangen in een samenleving, noemen we dat inderdaad. Maar ja, een overheid die zijn onderdanen onterecht aanwijst als fraudeurs en ze in feite vermoord… Een premier die draalt bij de koning het ontslag van zijn kabinet aan te bieden… We dwalen af. Sollen met de gezondheid, daar hadden we het over. Testen, vaccineren, te laat komen, de traagste van Europa. Door uit vergaderwoede geregeerde bureaucratische stroperigheid. Geduld is zeker niet altijd even een schone zaak. Maar regelneukers willen zich er graag achter verschuilen. Alles schreeuwt intussen om de agendering van een parlementaire enquête naar het doen en laten van de regering en het OMT in deze verwarrend voortslepende coronacrisis die een hoge prijs kent. Had dat in deze omvang voorkomen kunnen worden? En Diederik Gommers? Persoon van het Jaar 2020. Jaap van Dissel op nummer 2. Eigenlijk, dat is beter, al die zorgmedewerkers die hun leven op het spel hebben gezet, en dat nog steeds doen, om het leven van anderen proberen te redden. De politici kunnen er een voorbeeld aan nemen. Voor wie zeker geen eervolle vermelding? Voor die poeha mevrouw de hoofdeconoom van de ING in het overigens altijd weer uitstekende programma M ‘s avonds om zeven uur. Die hoofdeconoom van ING – bijna overal een mening over, een uitgebreid persoonlijk veilige mening, maar ineens niet over de flagrante achterbakse criminele misdragingen in de top van haar eigen witwassende bank. Het gerechtshof in Den Haag dat geen genoegen neemt met een schikking ten aanzien van fraude en witwassen door de ING tussen 2010 en 2018. Dan ineens blijft het stil, muisstil. Dat vervolging van Ralph Hamers in de bankwasserette voor meer staat dan die zaak alleen, daar wilde de hoofdeconoom van ING deze week niet over praten. Liever niet nee. Nu was het ineens haar afdeling niet. Ze zou ook eens… Hoe voor de hand liggend was het wel niet dat haar naar Hamers zou worden gevraagd, maar je dacht haar denken: ojee laat ik niet mijn vingers branden. Laat ik aan mijn salarisbriefje bij de ING denken. Mevrouw de hoofdeconoom van ING had op z’n minst kunnen toegeven dat een groot maatschappelijk belang ermee is gediend dat bankbestuurders niet persoonlijk wegkomen met een schikking als ze feitelijk leiding hebben gegeven aan verboden handelingen die een breed publiek terecht schokken. Want banken weten ook altijd snel dat brede publiek op de vingers te tikken. En ze kon, mevrouw de hoofdeconoom van ING, ze kon mevrouw Sigrid Kaag van D66 best wel begrijpen met haar jonge meisje-dilemma te moeten, nee te mógen kiezen tussen Oxford en andere dure universiteiten als Cambridge of Exeter. Daar zou je maar mee worstelen! Niemand die dat kon begrijpen, behalve mevrouw de hoofdeconoom van ING. Zij wel en ze zweefde nog even verder door het luchtruim van de verbaasde tv-studio. Een volstrekt overbodige en dus verkeerde studiogast. De lichaamstaal van Sven Kockelmann recht tegenover haar sprak boekdelen. Dat was me wat voor onze Sigrid. Wat moest ze kiezen vanuit haar villadorp vol fonteinen en klatergoud? Kiezen tussen Oxford, Cambridge en Exeter: dat kunnen er maar weinigen. Aan het roer bij D66 een mevrouw die zelf weinig affiniteit met het gewone en normale leven toont. Deed ze al eerder met haar sympathie voor de multinationals. D66, had in godsnaam Rob Jetten als lijsttrekker gehouden. Sigrid Kaag maakt narrig. Sigrid Kaag doet een sociaaldemocraat hopen dat D66 straks buiten een nieuw kabinet valt. Kaag stelt zich aan als een trut. Die mevrouw de hoofdeconoom van ING al niet veel minder. Klatergoud, dat is ‘t. Spiegeltje spiegeltje aan de wand wie is de mooiste van het land… Kaag lijkt geen enkele zinvolle bijdrage te kunnen leveren aan een beter Nederland met meer oog voor de zwakkeren. Ze kent die wereld niet. Ze is meer van het grootkapitaal. Ze heeft het te hoog in haar bol. En het trieste is dat ze er eigenlijk niets aan kan doen. Het is een te hoog gehalte high society. Het lieve mens kent de volksbuurten niet. Ze heeft geen idee van voedselbanken. Ze staat te ver af van gewone mensen. Ja Ellen, je moest eens weten. Nooit is er over die kerstdagen zoveel te doen geweest als nu we ons in Nederland om gezondheidsredenen moeten inhouden. Nu ineens kwijlen we als schijnheilige idioten over die kerstdagen. Welvaart die leidt tot puberale aanstellerij. De kerstdagen die zichzelf overschaduwen met instant nostalgie die steeds overdrevener klinkt. In de stilte van deze zaterdagavond 12 december tot laat het boek Laura H. van Thomas Rueb uitgelezen. Betrap mezelf op een traan. Het verhaal over Laura blijft ontroeren. Ook nu ik het allemaal weer voor de tweede keer lees. Zo verschrikkelijk goed en meeslepend ook geschreven. En zoveel research. Magistraal. Een meesterwerk. Geen moment de aanvechting de dikke pil even weg te leggen. Zoveel feitenkennis. Als reconstructie een meesterwerk god nondeju nog aan toe. Die vlucht uit het kalifaat, alsof je ‘m zelf beleeft. Met een peuter en een zuigeling dwars door de vuurlinie in de woestijn. Van twee kanten beschoten worden. Je voelt als lezer de brandende zon, ook als lezer focus je je op die paar autobanden en die tankgracht. Gaandeweg het boek ga je zelfs een beetje van Laura houden. Ze kan onmogelijk een terroriste zijn geweest. Ze was het eenvoudigweg niet. Dit boek kan onmogelijk een zwaar en overtrokken geromantiseerd beeld zijn van een meisje en jong moedertje uit Sweet Lake City of wel Zoetermeer. Hoe kon ze anders aan de Koerden duidelijk maken waar ze vandaan kwam toen ze in veiligheid was?! Ze kwam uit Sweet Lake City. Op de weegschaal direct na haar bevrijding kwam ze amper tot veertig kilo. Internationaal werd het al gauw het kalifaatmeisje uit Sweet Lake City met twee kleine drommels van kindertjes, eigenlijk zelf nog een kind. Breekbaar in alles wat een mens breekbaar kan maken. Enorm gestraft voor een oer stomme beslissing op haar achttiende. Dicht tegen me aan de vrouw van mijn leven. Mijn onvervangbare. Ze ligt op haar rechter zij met beide handen om mijn nek. Ik voel haar lippen tegen mijn schouder. Ze kust die. Opgetrokken knieën. Mijn vlakke linker hand in haar rug. Ik streel haar wervelkolom. Mijn rechter hand vrij om de pagina’s van de pageturner over Laura H. om te slaan. Ellen spint als een kat. Af en toe een klein snurkje. We blijven chroniqueur. We blijven boekstaven. Buiten op het tuinterras de lichtjes die voor sereniteit staan. Ze is mijn levensgeluk, Ellen. Ze is volkomen ontspannen en in rust deze zaterdagavond vol mist en waterige kou buiten. Het is overigens een behaaglijk panorama vanuit bed en ver weg van alle corona-consternatie met nieuwe verontrustende cijfers op het scorebord. Vandaag geen parkinson. Vandaag ook geen LB. Ik haat het woord inmiddels, vandaar de afkorting. Morgen naar Leeuwarden. Naar het schoolvriendinnetje van Ellen toen ze beiden nog maar twaalf waren. Naar Wietske en haar echtgenoot John. Een mooi vooruitzicht met een rit door de polder, een zwaar mistige polder wellicht, met op de radio Onvoltooid Verledentijd. Hoe toepasselijk. Het loopt al tegen elven. Een avond om geen genoeg van te krijgen.


Ellen, ik ben jarig’. Ze kijkt me niet-begrijpend aan. Hoort ze me of hoort ze me niet? Dringt het tot haar door of niet? ‘Ellen, zeventig vandaag’. Ze fronst haar wenkbrauwen. Daar kan ik de lol wel van inzien. Voel me zelfs gevleid. Vertel haar van de mailtjes met verjaardagfelicitaties. Ze kijkt me ernstig aan. Luistert ze? Vertel haar van het kerststukje van de buren van de overkant, Cinta en Ad. Haar blik gaat naar nergens. Zoekt ze het kerststukje of niet? Vertel van de bloemen van Annelies na een wandeling van anderhalf uur langs de Amstel met zijn roeiboten en bruggetjes naar de Rivierenbuurt toe in Amsterdam. Vertel Ellen dat we op Zorgvlied het graf van Annie M.G. Schmidt hebben bezocht, en dat van Wubbo Ockels even verderop. Vertel haar dat ik de bloemen bijna aan Annelies voor straf moest teruggeven omdat ik ‘t tijdens de wandeling langs de graven had bestaan te zeggen dat het vrouwen om hun schoonheid verboden moest worden te voetballen. Te veel gevaar voor beschadigde benen en blauwe tenen. En vrouwen behoren geen slidings te maken. In de slaapkamer ja, maar niet daarbuiten. Ze zet grote ogen op, Ellen. Alsof deze modieus-klassieke vrouw van nagellak en lippenstift en pumps naar een seksist ligt te luisteren. De wenkbrauwen gaan omhoog. Maar zie ik ook iets van een lachje? Vertel Ellen dat ik aan de Amstel over het scheppingsverhaal begon omdat Annelies erin was geslaagd me tijdens de discussie in het nauw te drijven. Ik had tegen Annelies lopen aan kletsen dat Onze Lieve Heer, in wie ik helemaal niet meer geloof, al jaren en jaren niet meer, dat Onze Lieve Heer de vrouw niet had geschapen om te gaan voetballen. Ineens een hoog SGP-gehalte. Ineens Staphorst en Urk aan de Amstel. Het traporgeltje vergezelde ons op de wandeling. Vertel Ellen van het boek ‘De meeste mensen deugen’. Een titel waarover de jarige zijn twijfels heeft. Twijfels die na het eerste hoofdstuk niet zijn weggenomen, in tegendeel. Maar dit terzijde. Een jarige laat zich evenwel maar al te graag verrassen en verleiden. Op de valreep de boekenbon van Wietske en John verzilverd. Al snel daarna de boekhandel op de kruising Maliebaan-Nachtegaalstraat in Utrecht in lockdown. De meeste mensen deugen. Maar je moet Rutte momenteel eens horen tandenknarsen. En is er in het kabinet nog een CDA-bewindspersoon die hij kan vertrouwen? Ze vertrouwen elkaar al niet eens meer. Vooral Mona Keijzer lijkt er één om in de gaten te houden. Ze heeft iets achterbaks. Overal om me heen maandagmiddag een stad vol mensen die nog even snel een paar ‘niet-essentiële’ boodschappen gingen doen. Het publiek kwam aangerend. Wel aanvankelijk nog de HEMA open, de Action, en de Wibra, maar niet de boekhandel? Wel de slijter?! Ik herhaal: wel de slijter?! Dat maakte meteen duidelijk waar dit kabinet staat. Ogenblikkelijk werd duidelijk welke verslaving de overheid essentieel acht en welke niet. Boeken, literatuur, lezen – voor de overheid niet essentieel. Het onderwijs op de basisschool evenmin. Alcohol wel essentieel. Maar hoe essentieel zijn boeken wel niet! We verslinden ze. Als een roofdier. Dat wist ook Diana die sámen met Ellen voor een boekenbon zorgde. ‘Ook van Ellen hoor, ook van Ellen!’ Wat ijzersterk bedacht om samen met Ellen iets te kopen. Wat een psychologische doordenker! De chroniqueur en een vet onderstreepte dagboekaantekening waard. Ook een boek van Trudy. Over een mens die zeker deugt: Jan Boskamp. Feyenoorder maar behalve dat nog veel en veel meer. Groot kenner van de geschiedenis met zijn concentratiekampen. Om maar eens iets te noemen. Haast alle concentratiekampen heeft Boskamp wel bezocht. De JFVD kan bij hem in de leer. Jarenlang vocht Jan Boskamp met zijn vrouw Jenny tegen kanker, totdat er niet meer te vechten viel en Jenny stierf, nog maar 53 jaar oud. Het is voor Boskamp een wond die nimmer heelt. De wond gaat schuil achter een vriendelijke lach en een amicale stomp die hij graag uitdeelt in de tv-studio. Het allermooiste cadeau kwam later op de dag van Ellen zelf. ‘Weet je wie er vandaag jarig is en zeventig is geworden?’ Ik bleef het proberen. Ogen open, een glimlach die een lach werd, ze tuitte haar lippen voor een kus. Ze zocht mijn hand. ‘JIJ’, het klonk bijna juichend en het was ook om te juichen. Het was tijd voor een rondedansje op de vroege avond. En we dansten onze trouwdag er maar alvast bij.

****

Johan,

Hoe mooi is het niet dat – uitgerekend op je verjaardag – Ellen begrijpt dat je jarig bent. En daarbij glimlacht! Fijne avond nog.

Groet en een dikke kus voor Ellen.

Jan.

Johan