Weer loopt vernieuwen om het vernieuwen op een dramatisch fiasco uit

Behoort het zorgkantoor van de zorgverzekeraar dat de sociale verzekeringsbank SVB aanstuurt, en daarvan weer de afdeling PGB, en ook het centraal administratiekantoor CAK aanstuurt, en bovendien ook nog eens het centrum indicatie zorg CIZ, zo heb ik het tenminste altijd begrepen, behoort het alles en iedereen aansturende zorgkantoor tot de boven ons gestelden? Niet zo maar een vraag. Ik denk het, ik vermoed het, ik weet het eigenlijk wel zeker: het zorgkantoor behoort tot de boven ons gestelden. Dat zorgkantoor weet wat goed is voor chronisch zieken en hun mantelzorgers, en aan wat goed voor ons is, daaraan hebben we maar gewoonweg te gehoorzamen. Meestal gaat het prima met het zorgkantoor in Zwolle, maar niet altijd. Dat leidt dan tot schermutselingen. Zoals toen er wat formulieren moesten worden ingevuld voor het één of ander en ik niet alleen voor mezelf als mantelzorger en echtgenoot tekende maar ook in een ander vakje voor Ellen. Dat mocht niet, en dat  kon niet, en het zorgkantoor stuurde de formulieren onverbiddelijk terug. Streng doch rechtvaardig noemen ze dat. Gods doorgrondelijke wegen. Als een kleine jongen betrapt op een ongehoorzaamheid. Ongehoorzaam aan de overheid nota bene. Meestal ontvang je zulke berispende post op zaterdag, dat is echt ongelogen, meestal op zaterdag, dat geldt ook voor de andere zorginstanties, en het doet vermoeden dat ze op het weekend gokken om de verontwaardigde belanghebbende eerstens stoom te laten afblazen in eigen kring. Scheelt in toonhoogte bij een reactie van de klant.

Op maandag gebeld. Daar moet je een vrije dag voor opnemen, dat weet je van te voren, want bij het zorgkantoor zijn alle medewerkers dag en nacht in gesprek en doen ze hun behoefte op een klein emmertje onder hun bureau. Ze werken zich het snot voor de ogen. Eindelijk iemand te pakken. Kon mijn vrouw door de parkinson geen pen meer vasthouden en dus zelf nog onmogelijk een handtekening zetten? Dat had ik op het formulier inderdaad aangegeven, ze hadden het gelezen, maar dat kon zó maar niet. Op het formulier werd om de handtekening van de zieke persoon gevraagd en dus moest die handtekening er komen ook. Maar ik fraudeerde toch niet? Ik liep de kluit toch niet te belazeren? Waarom zou ik voor mijn vrouw tekenen als ze het zelf nog wél kon? Waarom die achterdocht? Onder het nieuws van de kindertoeslagenaffaire nog wel eens teruggedacht aan het zorgkantoor en die verdomde handtekening. Als dat niet meer lukte dan moest ik mijn vrouw ontoerekeningsvatbaar laten verklaren en door de rechtbank onder curatele laten stellen. Zo waren de regels in een beschaafd land als Nederland. Wat een geluk had de ambtenares dat ze zich helemaal over de IJssel in Zwolle bevond. En als haar man nu eens blind was en het hokje voor een handtekening niet kon vinden, blind en bij zijn volle verstand, dan ook ontoerekeningsvatbaar laten verklaren door een rechter? Dat het met die vaccinaties en coronatests en die zorgbonussen en nog veel meer allemaal ellendig langzaam gaat in Nederland mag niet verwonderlijk zijn.

De mevrouw van het zorgkantoor schoof vanuit de verdediging voorzichtig op naar het middenveld en zag wel in dat er vanuit de rechten van de mens, zeg maar de fatsoenhumaniteit, zelfs in de Nederlandse bureaucratie grenzen zijn aan ontoerekeningsvatbaar verklaren en onder curatele stelling. Ze wilde even naar haar chef lopen. Ondertussen een muziekje door de telefoon. Waar Bach en Beethoven tegenwoordig al niet goed voor zijn. De zorgkantoormevrouw was opmerkelijk snel terug. Wie parkinson had, en dat al tien jaar, kon geen pen meer vasthouden, en dus zelf niet tekenen, en dus mocht de mantelzorger dat doen, van wie alle antecedenten op het zorgkantoor ruimschoots voorradig en genoegzaam bekend waren. Ook een blinde is voor de Nederlandse zorginstanties niet automatisch ontoerekeningsvatbaar, vond ook de chef van het zorgkantoor.

De schrik sloeg ons om het hart toen als een Sinterklaasverrassing eind november/ begin december van het afgelopen jaar er weer eens post uit Zwolle door de brievenbus kwam. Het zorgkantoor liet weten dat per 1 januari alles anders werd met de verstrekking van de medische hulpmiddelen. En het zorgkantoor maakte dit royale gebaar (vonden ze zelf) in het belang van de zieke medemens en de mantelzorger (vonden ze zelf). Alles werd nog beter dan het al was (vonden ze zelf). Het zorgkantoor kon zich voorstellen dat de mantelzorger nauwelijks kon wachten. En ja, kom daar maar eens om in een ander land! Niet langer de medische hulpmiddelen op de dag van aanvraag via de apotheek in huis maar in het vervolg op de dag van aanvraag via een bij het zorgkantoor aangesloten, en door het zorgkantoor aangewezen, en door het zorgkantoor van de zorgverzekeraar nauwlettend in de gaten gehouden, gemakkelijk bereikbare zorgmachinerie met bevlogen verpleegkundigen die natuurlijk volstrekt onafhankelijk van de zorgverzekeraar hun stinkende best deden. Een verpleegkundige zou ook een intakegesprek komen voeren om na te gaan of we door moesten gaan met de huidige kwaliteit medische hulpmiddelen, of niet. Maar waren wij niet zeer tevreden?! We hadden het beste van het beste. Hadden ze bij TENA ook niet zulke onafhankelijke verpleegkundigen rondlopen? In de brief uit Zwolle vlogen de voordelen van die zegenrijke vernieuwing de zieke en haar mantelzorger in foldertaal om de rode oren. Moest je toch eens lezen! Moest je toch eens horen Ellen! En dat op een regenachtige zaterdagmiddag in aanloop naar de feestdagen. Wat een verwennerij! De zorgwinkel zou volgens de brief even snel werken als de Overtoom, en daar kon geen apotheek tegenop. Nog een trap na ook de apotheek. Bellen voor medische hulpmiddelen en dezelfde dag nog met een grote container in huis. Maar was dat met onze verschrikkelijk goeie apotheek in Vleuten ook al niet het geval? Die verzaakte nooit. Die blonk uit in accuratesse en in klantvriendelijkheid. Altijd een praatje. Apotheek met een uitmuntende reputatie. Die apotheek behoorde al jaren tot de sterrenformatie van Ellen. Wat er in de brief van het zorgkantoor nog aan ontbrak was het advies thuis een camera te installeren zodat de zorgverzekeraar vanuit eigen kantoor zelf onze voorraad medische hulpmiddelen kon bijhouden. Dan zouden we helemaal niets meer hoeven doen.

We lieten het even bezinken.

Een mail naar het zorgkantoor dat we liever bij de vertrouwde apotheek en de speciale buddy van Ellen bleven. Geen reactie uit Zwolle. Daaroverheen een mail naar Zwolle om ons voor die zorgwinkel twee maanden uitstel te gunnen. Geen antwoord uit Zwolle. Een verzoek om meer uitleg en duidelijkheid. Geen sjoege. Daar moeten ze ons ondankbaar hebben gevonden, dat kan gewoon niet anders. De gedachten hier aan onderwijsvernieuwingen waarbij alles in de soep liep. Onderwijsvernieuwingen en die weer terugdraaien voor andere onderwijsvernieuwingen, en daarop weer volgende onderwijsvernieuwingen die de jongeren tot ongeletterden maakten. Proef op de som in de eerste week van januari. Een bericht naar de zorgwinkel voor een bestelling van medische hulpmiddelen, speciale Nutri-drank en -crème in verband met slikproblemen, voor een vrouw die de tien jaar de ziekte van Parkinson al ruimschoots voorbij was. Geen reactie. Nog eens proberen. Weer geen reactie van die door het zorgkantoor van de zorgverzekeraar zo bewierookte zorgwinkel. De STER-reclames waren er niks bij. Het neoliberalisme en de markt voor al onze zaligheden.

Een telefoontje naar de zorgwinkel. Alle medewerkers in gesprek en of de beller een ogenblik geduld kon opbrengen. Dat geduld werd zwaar op de proef gesteld, want het duurde zowat een uur. Via de apotheek zou alles al hoog en breed geregeld zijn geweest. Maar ja, waarom zou je iets dat goed loopt niet de nek omdraaien! Dingen die goed marcheren maken nerveus aan het ambtelijk bureau. Veranderen om het veranderen, daar zijn we in het door een permanente onrust voortgedreven Nederland verduveld goed in. Tien jaar Rutte-kabinetten: hoe onpersoonlijker de omgang met de instanties hoe beter, we praten bezorgd over eenzaamheid en moedigen die eenzaamheid tegelijkertijd beleidsmatig steeds verder aan, we kunnen nog alleen communiceren in computertaal en met appjes. Voor ouderen het zoveelste loket op afstand als dwangbuis naar een met een valse liturgie aangeprezen Hof van Eden: het niet of nauwelijks bereikbare zorgwinkelconglomeraat als bedacht aan tekentafels van zorgverzekeraars die de normale communicatie nog verder uit onze samenleving willen bannen.

Eindelijk iemand van het zorgwinkelconglomeraat aan de telefoon. Het was erg druk. De zorgwinkel had er ineens heel veel klanten bij gekregen en het liep ze over de schoenen. Ook nog eens net de feestdagen achter de rug, lastig opstarten weer, en die corona en die wat allemaal nog meer…. Aanloopproblemen. Daar moesten zieke mensen toch begrip voor kunnen opbrengen. Nee? Toch niet? Waar de zorgwinkel gevestigd was? Op een industrieterrein in Sittard-Geleen. Oh daar? Aanloopproblemen. Maar alsof de zieken en mantelzorgers om deze verandering naar verdere maatschappelijke onpersoonlijkheid met de afstandsbediener hadden gevraagd, niet dus. Of de mantelzorger er desondanks begrip voor wilde opbrengen. Welnee! Die mantelzorger sprak overigens met de verkeerde afdeling, foutje in Sittard-Geleen, maar hij zou worden doorverbonden. En weer geselden Bach en Beethoven zijn gehoor. Nu voor een halfuur. Het zou de Nederlandse zorginstanties eigenlijk verboden moeten worden klassieke muziek te misbruiken voor het opvullen van wachttijden aan de telefoon. Zo ga je niet met ‘s werelds beste componisten om. Moet een narrige boodschap hebben achtergelaten voor Sittard-Geleen, maar daar geen herinnering meer aan, zoals een doorgewinterde politicus placht te zeggen. De volgende dag belde de zorgwinkel zelf. Weer een mevrouw en die zat ergens in Brabant, dus al een stukje dichter bij huis. Dat schoot op. Het regende klachten, gaf ze toe, en ze schaamde zich. Onbehoorlijk dit alles, hoorde ik haar zeggen. Er werd wel hard gewerkt maar niet door iedereen. Sommigen hadden er niks mee. Of we de zorgwinkel geen tweede kans wilden geven. Nee. Hoe vriendelijk we haar ook vonden, nee. Ze kon heel goed begrijpen dat wij bij onze apotheek en buddy bleven, al zouden we de medische hulpmiddelen nu zelf moeten gaan betalen. Maar liever een lege portemonnee dan een hartaandoening. Of iets met hoge bloeddruk. Dan maar ergens op bezuinigen maar niet die asgrauwe energievretende ellende van de zoveelste vernieuwingsdrift in het paradijselijke Nederland. Het is flauw, en meer dan dat, zelfs niet helemaal gepast, de excuusmail van die Brabantse zorgwinkelmevrouw te plaatsen, doen we daarom ook niet, laat staan haar naam noemen, maar ze verontschuldigde zich wel degelijk voor alle rampspoed die door de zorgverzekeraar en het zorgkantoor bij het ingaan van 2021 over de mensheid was uitgestort. En we waren de enigen niet die van de kook geraakten. Mantelzorgers kunnen dit er niet bij hebben.

Leve de apotheek. Afgelopen zaterdagavond 13 februari mailde één van de verzorgenden van Ellen ons, Trudy. Of we toevallig de tv hadden aanstaan? Nee dat hadden we niet. We lazen in NRC hoe PVV-Kamerlid Dion Graus zijn vrouw weinig vrijwillig seks liet hebben met zijn bodyguards teneinde zo de beveiligingsrekeningen te kunnen vereffenen. In het programma Kassa ging het over de apotheken en de medische hulpmiddelen en mantelzorgers die stapelgek van de zorgverzekeraar, het zorgkantoor en de zorgwinkel geworden waren. Alle ongein daaromtrent. De zogenaamde verwennerij van het zorgkantoor was al meteen uitgedraaid op kommer en kwel voor degenen die helemaal niet op die verwennerij hadden zitten wachten. Het was een zooitje, zoals bij veel vernieuwingen in de zorg, en in het onderwijs, en in het openbaar vervoer, en ga zo maar door. De boven ons geselden houden zichzelf graag aan het werk en zichzelf belangrijk. Dus als alles anders is geworden, wordt het al gauw wéér anders, en daarna wéér anders, en wel zó anders dat we uiteindelijk weer bij het begin terug zijn. Een zooitje.

Gelukkig zagen we al meteen in januari dat ze in Zwolle de pot op konden en waren we voor de bui binnen. Ze willen in Den Haag dat we onze zieke familie zo lang mogelijk zelf thuis blijven verzorgen. Maar de ambtenarij doet er alles aan om bij mantelzorgers de moed in hun schoenen te laten wegzakken. Stop de verandering! Roep de onzalige veranderaars een halt toe. Maak de zaken niet nodeloos ingewikkeld voor mensen die met de mantelzorg zelf al genoeg aan hun hoofd hebben en omhanden. Rutte zou het moeten begrijpen. Die heeft nog een oude kolengestookte Nokia. Die vroegen ze deel te nemen aan een groepsapp en hij wist niet waar ze het over hadden. Over de corona app liet hij de uitleg graag over aan zijn vriend Hugo de Jonge. Rutte heeft nog gewoon een telefoon om te bellen en teruggebeld te worden, en verder geen poespas. Deze Rutte, die over Nederland spreekt als een diep-socialistisch land, wat vreemd is maar dit terzijde, deze Rutte gaat ons hopelijk in zijn vierde kabinet na maart verlossen van het kwaad dat de vernieuwers aanrichten als al zo vaak bewezen in de zorg, het onderwijs, het openbaar vervoer en overal elders waar regels gelden, loketten zijn, formulieren worden gepoept, richtlijnen worden uitgevaardigd, daaroverheen weer nieuwe richtlijnen, om ze vervolgens weer terug te draaien, oeverloos wordt vergaderd door de talentlozen met het hoogste woord, en een zorgkantoor dat in tegenstelling tot zieken en hun mantelzorgers van zijn gezond niet weet.

Jaren geleden liet Ellen haar paspoort op de gemeentedependance van Vleuten verlengen. Ze had toen al behoorlijk parkinson. Aan het loket tegenover ons een vriendelijke jongeman. Ellen moest haar handtekening zetten. Ze zat al in een rolstoel en ze hield de gemeentelijke ballpoint krampachtig vast. Moest dat echt die handtekening? Mocht ik hem niet nabootsen? Neenee, de vriendelijke jongeman was van het allerstrengste ambtenarengeloof en wilde graag carrière maken op het stadhuis van Utrecht. We hielpen hem geduldig in zijn loopbaanbegeleiding. Er verscheen steeds een leuk lijnenspel op het papier maar een handtekening was het niet. Nog eens proberen, en nog eens, en nog eens. Er was nog steeds geen handtekening bij. De jonge gemeenteambtenaar bleef vriendelijk. Super vriendelijk zelfs. Hij had alle tijd. Zoals het een goed ambtenaar betaamt. Nog eens een poging. Nog steeds geen handtekening. Hij had de tijd, de vriendelijke jonge gemeenteambtenaar, totdat hij naar de klok boven zijn hoofd keek. Ojee, het liep tegen vijven. Ojee zijn vrouw, de kinderen, het avondeten, de sportvereniging straks. De jonge vriendelijke gemeenteambtenaar keek naar de twintig pogingen voor een handtekening en pakte er één willekeurig uit. Die deden we voor het nieuwe parpoort van Ellen. Baas boven baas, zeg ik als vergoeilijking tegen het zorgkantoor met zijn zorgwinkel voor medische hulpmiddelen.

Afgelopen zaterdagavond bij Kassa een mevrouw met een wondje aan haar been, zoals Trudy ons bijpraatten. De bejaarde woonde nog thuis en werd daar verzorgd. Ze kreeg een wondje op haar been dat van een wondje een wond werd. Contact met haar vaste apotheek voor verbandmiddelen. Die mocht de apotheek sinds 1 januari van dit gelukzalige jaar niet meer leveren van de zorgverzekeraar. De bejaarde met wond aan haar been moest bij de zorgwinkel zijn. Dat was toch zo afgesproken. Ook deze mevrouw had toch die prachtige brief van het zorgkantoor ontvangen? Dus de bejaarde naar de zorgwinkel. Bellen en nog eens bellen. Na vijf dagen nog geen verbandmiddelen. Leve de zorgverzekeraar en zijn zorgkantoor en hun zorgwinkel. We zijn in Nederland moreel failliet verneoliberaliseerd.

****

Charles!

Is hij één van die hardwerkende vaderlandslievende Henkies over wie geblondeerde Geertje het altijd zo graag heeft en van wie Nederland hún Nederland is? Ik vrees het. Hoe hoog opgeleid ook de migranten, en hoe beschaafd ook, ze komen natuurlijk niet tot de enkels van de PVV- parlementariërs. Las gisteravond, buiten -12, over de parlementariër Graus, lees steeds Gruis, die zijn vrouw uitbesteedde aan zijn particuliere bewaking voor wat seksuele hiphop in nota bene ook de vertrekken van de Tweede Kamer. Was ik verrast? Nee, eigenlijk niet. Maar het is niet waar, beweert Gruis. Toch was het allemaal verduveld goed gedocumenteerd wat NRC bracht. Misschien is het wel heel sympathiek van Gruis om zijn vrouw uit te lenen teneinde zijn bodyguards  in conditie te houden met buikspieroefeningen en zo meer. Ben benieuwd wat straks advocaten ervan bakken in hun verdediging. Verbaasde me erover dat er nog steeds mensen koortsachtig over een Elfstedentocht beginnen bij strenge vorst. Als verslaggever in de jaren negentig van de vorige eeuw heb ik de laatste aflevering meegemaakt. In het huidige Nederland kun je geen Elfstedentocht meer organiseren, los van de corona. Zie wat er afgelopen week weer gebeurde. Als automobilisten voor hun eigen veiligheid in Loosdrecht of elders van het schaatsijs worden weggehouden rijden ze van woede en teleurstelling de verkeersregelaars voor hun donder. Daar zit Friesland niet op te wachten. En de Randstad-debielen gaan gerust met duizend man tegelijk op een wankel houten bruggetje in Franeker of Hindeloopen staan. Hulpdiensten worden in het huidige Nederland belemmerd in hun werkzaamheden en gemolesteerd. Ambulancepersoneel dat niet heelhuids thuiskomt. Toch heb ik enkele mensen vorige week bloedserieus over de Elfstedentocht horen praten. Het verenigingsbestuur zal zijn hoofd hebben geschud over zoveel onnozelheid. Schitterend was het gister op het water bij winkelcentrum Vleuterweide. Maar geef mij maar de zon en een maandenlange hittegolf. Tussen komende zaterdag en afgelopen zaterdag een temperatuurverschil van 23 graden als ik het KNMI mag geloven. Mooi stukje televisie afgelopen week bij M met vier vrouwelijke lijsttrekkers. Mooiste seconde: het bijna terloopse handgebaar van Sigrid Kaag naar Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren. Er werd niets gezegd alleen die ene seconde die rechter hand. Zo van: ‘Esther, je bent te bescheiden en te weinig aan het woord, nu jij eens.’

Johan