Johan Carbo

Lieve vrienden en goeie kennissen,

Eigenlijk werd het een beetje een traditie om eindejaar als een H.B.J. Hiltermann voor vrienden en goeie kennissen de toestand in de wereld te bespreken. Zoals vorig jaar nog, dertig jaar na de Val van de Muur, over de slagboom van het Hongaarse vluchtelingenkamp Zanka met buiten de poort een hele stoet onooglijke Trabanten in alle kleuren van de regenboog. We zagen in Zanka aan het Balatonmeer wat een vluchtelingenkamp inhoudt, en vermag. Het was schrikken. Het was het tegendeel van een Bijbelse zoete waterstroom. Al was het in Zanka folderrijk Center Parcs vergeleken met de vluchtelingenkampen dit trieste jaar 2020 aan de Zuid-Europese grenzen. Center Parcs ja, en dat gold eind 1989 ook voor het Beierse Passau ondanks zijn tenten in de zompige modder en de voortdurende aanval van natte sneeuw bij een snerpende kou. Dat betrof ook Hagen – eveneens Duitsland met bondskanselier Helmut Kohl vanuit Bonn toen nog als een verre voorganger van Angela Merkel. (De onverwoestbare stoere en zo authentiek overkomende Merkel voor ons in de wereldpolitiek wederom de koningin van het bal. Voor de reportage in Hagen in de deelstaat Noordrijn-Westfalen was Ellen mee. Zoals wel vaker. We zagen de wanhoop in de ogen van de vluchtelingen en geen mens die het had over fonduen of gourmetten met de Kerst. Ze hadden het hooguit over ganzenborden en over dobbelstenen. We zagen mensen die alles achter zich gelaten hadden, ook al hun albums met familiefoto’s van thuis. Mensen zonder tastbare herinneringen en volkomen ontworteld.

Deze kerstdagen zullen er wereldwijd 80 miljoen vluchtelingen zijn. Ze maken zich over veel dingen druk maar niet de dingen die we dagelijks in Nederland op de tv over de kerstdagen horen en zien. Maar geen pastoraal gebazel nu. Het is twintig jaar na de dood van de in Argentinië uit Nederlandse ouders geboren Gustav Bernardo José Hiltermann zo’n toestand in de wereld geworden dat we nabespreking in 2020 maar uit ons hoofd laten. Telkens maakten onze hersenen een salto en voortdurend was het zoeken naar een deugdelijk vangnet. Kennen we hem trouwens nog, G.B.J. van de AVRO – op de radio ’s zondags aan het begin van de middag met die donkere welluidende stem? De radio werd voorverwarmd. Zo ging dat toen. Het jaar 2020 valt voor ons nog het best samen te vatten en te illustreren met het beeld van die novemberzaterdag in Philadelphia. Waar de advocaat Rudy Giuliani met zijn geverfde doorloophaar voor een scharrelsalaris van 20.000 dollar per dag ongegeneerd een hoop onbewezen en door de feiten weersproken onzin over stemfraude stond uit te kramen. En dat alles op een bankroet parkeerplaats, voor een troosteloze gebladderde garagedeur van een bijna failliet tuincentrum, recht tegenover een begraafplaats annex crematorium waar Mieke Telkamp echt niet gehoord had willen worden, en naast een seksshop vol opwindende doorkijklingerie.

We keken naar een nieuwe aflevering van The Godfather van regisseur Francis Ford Coppola. Sicilië in Philadelphia. De plek was door de cliënt van de duistere advocaat Giuliani ongetwijfeld met zorg en enige humor uitgekozen. Zelf nam Donald Trump met plots een witte in plaats van een rooie honkbalpet – wist Trump dat wit voor overgave stond? – een paar holes op de golfbaan. Zie hier een advocaat die voor 20.000 dollar per dag bereid bleek af te rekenen met zijn uitstekende reputatie van burgemeester van New York ten tijde van Nine Eleven, en die dit jaar eigenlijk voortdurend had moeten worden aangesloten op een leugendetector. Hoe zou in Amerika de Orde van Advocaten naar de duistere Rudy Giuliani kijken? Misschien gaan we in maart ook iets dergelijks in Nederland beleven met een stabiel genie en zijn mentor die de kiesdrempel niet haalden. En die dan op een zaterdagmiddag op hoge toon partijsplinterig hertelling eisen op een begraafplaats waar de bloemen hoognodig water behoeven. Dichterbij nu. Het wordt zowaar wederom een kerstvertelling. Met binnen handbereik het zo pas aangeschafte boek ‘De meeste mensen deugen’. Ik laat me graag door de inhoud verrassen. Het vuistdikke boek won de NS Publieksprijs dit woelige jaar.

Ellen moet na de jaarwisseling voor een reguliere afspraak langs bij de mondhygiëniste. Het jaar 2020 heeft geleerd ons daarop te verheugen. Zo spreek je nog eens iemand. Of het verlengen van de gehandicaptenparkeerkaart bij de gemeente pas geleden. Drie keer moeten terugkomen, maar het voelde alle drie de keren als een verzetje. De gemeente weet wat een burger toekomt in tijden van een pandemie. Je zegt als gemeente pas op maandag dat de gehandicaptenparkeerkaart alleen op dinsdag kan worden verlengd. En als de ingezetene op dinsdag terugkomt dan zeg je als gemeente dat het wel klopt met die dinsdag maar dat het op dinsdag om de veertien dagen is, de volgende week dus. Ondertussen zitten de overbelaste ambtenaren thuis samen met hun kinderen op een kleedje met een doos lego te spelen. Als ik een paar brieven over de post moet versturen breng ik ze het liefst één voor één naar de brievenbus. Voor een loopje. Heerlijk dat wandelingetje met huisvuil naar de container een paar straten verderop. Jammer dat de gemeente die vuilcontainer niet nog meer bij ons vandaan heeft geplaatst. Ooit bedacht de voetbaltrainer Co Adriaanse de term ’telraamjournalistiek’. Daarmee had hij het laatdunkend over voetbalverslaggevers die nauwelijks in hun verhalen verder kwamen dan 1-0, 2-0, 3-0 en (vooruit!) het turven van corners. Nooit kunnen denken dat het door Co Adriaanse geïntroduceerde begrip ’telraamjournalistiek’ of wel ‘scorebordjournalistiek’ nog eens een wezenlijk (en onmisbaar) onderdeel van ons dagelijkse bestaan (en brood!) zou gaan uitmaken. Nooit ook kunnen vermoeden dat ’telraamjournalistiek’ gaandeweg dit jaar een steeds positievere connotatie zou krijgen. Ik geef het aarzelend toe.

Cijfers liegen niet. Feiten evenmin. En het is belangrijk gebleken ze dagelijks onder onze neus gewreven te krijgen. De kracht van de herhaling. En dan nóg stromen de winkelstraten kooplustig vol met Black Friday vanwege drie horloges voor de prijs van twee. Cijfers liegen niet, ook niet die van de besmettingen en ziekenhuisopnames rond Covid-19. Ze liegen niet, ze schommelen wel, voortdurend en zelfs voor de experts onnavolgbaar. Die fantastische Diederik Gommers van de ic’s waarschuwt intussen al voor een 3e golf. Dáár meanderen de cijfers naartoe. En dat is even anders dan alle vakantieplezier in een golfslagbad op een pretpark. Ook Hugo de Jonge mag zich dat aantrekken. Hoe heeft hij zich middenin een pandemie als minister van volksgezondheid in godsnaam kunnen kandideren voor het partijleiderschap van het CDA? Een onbezonnen, oer stomme daad van een overambitieuze man. Hoe heeft deze verblinde carrièrejager ooit kunnen denken dat zijn ministerschap tijdens een pandemie te combineren viel met een partijleiderschap. Excuses naar de Nederlandse bevolking zouden op hun plaats zijn. Er is meer reden toe dan bruidegom Ferd Grapperhaus met zijn knuffelschoonmoeder overkwam.

Deed De Jonge het ministerschap voor volksgezondheid er even bij tijdens de campagneweken voor het CDA? Hoe ook: je kon de afloop op je vingers natellen en de hele gang van zaken zegt veel over de persoon Hugo de Jonge. Nu Hoekstra partijleider CDA. Als de partij je roept…. Zeg dan maar eens nee… In tijden van een pandemie is het lijsttrekkerschap niet te combineren met het ministerschap voor Volksgezondheid maar wel voor Economie. Met alle begrip natuurlijk bij de horeca en zo. Ook Hoekstra propt veertig uur in een etmaal. Alsof ook hij niet heeft geleerd van alle blamages bij de ondervragingen aangaande de toeslagenaffaire (om maar iets te noemen). Als de partij je roept… En veel Judaskussen – niet vreemd aan het CDA – begeleiden het echtpaar De Jonge naar hun kerstdagen. Er zou eigenlijk een regel moeten komen dat je geen minister en partijleider tegelijk kunt zijn. Dat schuurt voortdurend, los van het feit dat het gespeelde en niet gespeelde gênante vergeetachtigheid bevordert- ja welhaast een vrijbrief is – bij enquêtecommissies en dergelijke. Voor ons is ’telraamjournalistiek’ HET woord van 2020 geworden.

Niet alleen de blondjes van guitig Goede Morgen Nederland bedienen zich ervan, terwijl we ons ontbijteitje pellen. Ook de doorwrochte berichtgeving als van Het Journaal en alle verdere serieuze mediaprogramma’s doen dat. Misschien is die ’telraamjournalistiek’ of ‘scorebordjournalistiek’ in 2020 wel het belangrijkst gebleken voor de leeg scheldende Donald Trump en zijn advocaat Rudy Giuliani – en in het geval van die laatste niet alleen om zijn dagelijkse honorarium bij de houden. Maar ook om zijn mondkapje strakker vast te binden. Hij ondervindt nu de gevolgen van het rampzalige, op eigen ego afgestemde, medische beleid van zijn cliënt. Weliswaar niet in zijn portemonnee maar anders. De telraamjournalistiek moet ons ook geleerd hebben dat het leven niet afhangt van zoveel mogelijk familie aan de kaasfondue of een wild zwijn of een kruidig gemarineerd en geroosterd knapperig krekeltje met de kerstdagen. Het zijn er maar twee, die kerstdagen, en ze vliegen om. Maar het gezeur daarover houdt niet op. Het lijkt wel of de hedendaagse televisie met de huidige corona en vrees voor een 3e golf telkenmale op zoek gaat naar kankeraars.

Bij Beau een meisje dat zei altijd naar de Kerst toe te leven maar er nu als een Mount Everest tegenop zag. Hoe verwend kunnen we het hebben. Maar ja, haar verwende tekst bracht haar wél op tv. Had ze realistischer gepraat dan was ze niet uitgezonden. Het meisje liet zich enthousiast toevoegen aan het leger kerstmopperaars. Terug naar mr. G.B.J. Hiltermann: lang vervlogen tijden. Distributieradio, heette dat toen niet zo? Vietnam en de atoombom. Maar ook de provo’s en Bob Dylan. Meneer de president slaap zacht, zongen we met de protestzangers mee richting de Amerikaanse president van toentertijd, de Texaan Lyndon B. Johnson. Van wie later wel werd beweerd dat hij het narcisme had uitgevonden. Van Lyndon B. Johnson gaat het verhaal dat hij uitzonderlijk groot geschapen was. Als onderhandelingen tegenzaten wilde hij nog wel eens zijn geslacht uit zijn broek halen en dat op tafel leggen. Of ermee rondzwaaien. In Moskou zat toentertijd Nikita Chroesjtsjov op de troon. Die trok zijn schoen uit als het hem niet zinde en ramde daarmee op tafel. Johnson gebruikte een ander wapen, dat vanachter de ritssluiting dat hij liefkozend zijn Jumbo noemde. Maar hoe kom ik er nu bij om dit in onze kerstboodschap aan te halen. Dat komt onherroepelijk door Trump. Nu geen slaap zacht, thans zingen we richting Donald Trump: meneer de president kras zonder verdere leugens en volksmennerij alsjeblieft op uit het Witte Huis. Laat jouw plek er nu één worden op een paar zwarte bladzijden in de geschiedenisboeken. Laten veel internationale verdragen alsjeblieft weer in ere worden hersteld. Met Kerst 2020 tellen we wereldwijd 80 miljoen mensen die ergens voor op de vlucht zijn en die we dus vluchteling noemen. Onderweg naar nergens anno 2020.

Dank jullie wel voor alle hartverwarmende support aan ons. Blijf komen. Altijd gezellig. Het allerbeste wordt jullie allemaal toegewenst. We gaan voor een eenvoudig en tegelijkertijd huiselijk eindejaar. Onze hele maand staat in het teken daarvan. Dank jullie wel voor je vriendschap en fijne weken toegewenst ter afsluiting van een wel heel bizar jaar. Het kent zijn gelijke niet. En vaccineren? Jazeker. We hebben ons gemeld. En waar het vaccin vandaan komt maakt niet uit. China? Ook goed! Rusland, kom maar op met het spul. We volgen de duizendjarige Queen uit Londen. Of is die zo gretig omdat ze maar niet afkomt van haar kouwe echtgenoot en dan ten einde raad zelf maar gaat?

Liefs van Ellen en Johan.

Beste Johan & Ellen,

Bijzonder zo’n mooie, lange en tevens persoonlijke kerstboodschap. Het wekelijkse praatje van Mr. G.B.J. Hiltermann verbleekt daar m.i. bij. Mijn schoonvader ging daar wekelijks voor zitten. Andere tijden maar toch… Ook jullie bedankt voor jullie vriendschap. Kom graag naar jullie ‘Weekeinde café’ op zaterdag of zondag. Gezellig altijd weer met een goed glas wijn en een lekkere kop soep om o. a. de situatie in de wereld door te nemen. En we zijn het vaak met elkaar eens. Ook jouw kijk op de waarde van goede banden binnen de directe familie deel ik zeker met je. Van groot belang voor levensgeluk. Ik dank je voor jouw lieve slotpassages in je kerstboodschap hierover. Gelukkig geen narcisten in mijn directe familie. Wens jullie alle goeds toe. Er is, heb ik geleerd bij jullie, en ben er steeds getuige van, maar weinig nodig om een gevoel van levensgeluk te ervaren. Gelukkig hebben jullie dat nog zeer regelmatig samen. Tot gauw en nogmaals dank! Hartelijke groet aan jullie beiden,

Charles.

Hallo Ellen & Johan,

Dank voor de eindejaarswens! Die viel gelukkig toch langer uit dan je eerst van plan was Johan. Mooi zo! Giuliani heeft nu zelf Covid-19. Het kan verkeren. We kijken idd terug op één grote kermis in de VS. En het houdt niet op. Na twee hertellingen in Georgia zijn ze nog niet tevreden. Giuliani gaat via beeldbellen deze week weer lullen met een of andere verkiezingscommissie in Georgia. Trump heeft het halve Pentagon ontslagen. Sommige – niet ontslagen- ambtenaren zijn uit solidariteit weggegaan. Zondagavond was er een debat in Georgia tussen een Democraat (een dominee) en een Republikeinse kandidate voor de Senaat. Die mevrouw was in haar functie benoemd (invalster voor een overleden senator) en heeft een half miljard dollar uitstaan op de Kaaiman eilanden. Een ongelofelijke tuthola. De tweede Republikein wil niet in debat met zijn tegenstander. Hij geeft alleen interviews aan rechts georiënteerde media. Dank voor jullie persoonlijke woorden als hartversterking aan mijn adres in de kerstboodschap. Mijn strijd voor rechtvaardigheid gaat nog wel even door. Groeten en liefs voor jullie tweetjes,

Jan.

Dank voor jullie prachtige kerstverhaal Ellen en Johan. Blijf, Johan, welkom en zelfs meer dan welkom in ons Limburgse hotel. Kamer 3, je vaste mantelzorgstek, om weer even op verhaal te komen.

Veel hartelijke en lieve groeten van Thom, Yvonne en zoon.

Counting my blessings

We hebben ‘m uitgeroepen tot onze foto van het jaar. En de credits naar het magistrale zorgteam van Ellen, alle disciplines inbegrepen. Wonderbaarlijk, zoals alles verloopt, zei Jan van Ewijk eens. Dat moet drie jaar geleden zijn geweest. We waren voor een korte zomervakantie met Ellen in De Panne. Inderdaad, wonderbaarlijk. Buitengewoon wonderbaarlijk zelfs. We zijn al zo aan dit leven gewend geraakt dat we al bijna niet meer anders weten. Dat is natuurlijk wel zo, maar toch. Waar we nooit aan zullen wennen is aan de irritante gewoonte van instanties en bedrijven voor medische hulpmiddelen en dergelijke die altijd het bandje met ‘Al onze medewerkers zijn in gesprek’ hebben opstaan als je ze belt. Met al een paar oor operaties tot gevolg. Als ons excellente zorgteam eens zo zou werken, er zou geen Ellen en haar mantelzorg meer zijn geweest. ‘Al onze medewerkers zijn in gesprek, een ogenblik geduld alstublieft’. Het is een niet uit te roeien plaag waarvan we ook deze dag weer een staaltje meemaakten. Toch maar zien vol te houden in deze wereld waarin iedereen voortdurend ‘in gesprek’ is. Het is (mede) te wijten aan de marktwerking in de zorg, aan de versnippering, alle regelfetisjisme, alle onzalige ongein met uit de ruif mee vretende onverzadigbare cowboys. En een teflonpremier die zelfs nog in zijn slaap hard ligt te lachen zodat zijn buren geen oog dichtdoen. Het coronabeleid heeft er onder geleden, beluister de deskundigen. Wij richten ons liever op ons kleine huiskamerproject. Niet de voorkeur voor enkele mooiere foto’s, van afgelopen zomer om maar eens wat te noemen, maar deze plaat gekozen als DE foto van het jaar 2020 dat eigenlijk bijna volledig werd beheerst door coronawaakzaamheid. De winnende foto gekozen op de ogen. En de wenkbrauwen. Ogen en wenkbrauwen samen. Diana als fotografe. Trudy: ‘Oh wat extra leuk dat zij die foto geschoten heeft. Juist zij. Het is haar zo gegund. Ze maakt van ons allemaal de meeste uren. Zij maakt van iedereen Ellen het vaakst mee. Zelfs in haar vakanties loopt ze nog aan haar te denken. Bijzonder die winnende foto. Want het moest snel, omdat je er bij Ellen nu eenmaal vlug bij moet zijn.’ Klopt helemaal. Je moet snel fotograferen. Het zijn momentopnames. Maar haar goede dagen houden nu al een poosje aan. Elke foto vertelt zijn eigen verhaal. Dit beeld vertelt het verhaal over het bereiken van opnieuw de eindstreep van een jaar. Daar kunnen we nu wel heel voorzichtig vanuit gaan. De ziekte van Parkinson en het syndroom van Lewy Body laten hun sporen na, ontegenzeggelijk, maar toch, maar niettemin. Counting our blessings. Weer samen naar een nieuw jaar. Niet om records te breken. Dat absoluut niet. Wat zijn ze waard, records? Maar wél omdat Ellen blijft vechten voor wat ze waard is en ze ook voelbaar dóór wil. De ogen, zoveel inmiddels draait om de ogen, en de oogopslag. Ze staan goed, die ogen. Nieuwsgierige ogen. Alertheid. Ze communiceert op de foto. Wat gaat er in haar om? Dat alles maakt de foto zo speciaal. En met parkinson en LB zeggen foto’s aan het einde van een jaar meer dan barbecue foto’s halverwege, hoe mooi en romantisch ook. Het beeld is bijgesneden door Annelies voor de website. En ook door Norbert, de echtgenoot van Trudy. Hij bewerkte de foto van het jaar voor ingelijst hier op het bureau naast de pc. De plek waar elke morgen tussen half zes en half acht het nieuws op internet wordt geconsumeerd en een liter zwarte koffie wordt weggeslurpt. De ingelijste foto van Ellen als cadeau van Trudy voor onze trouwdag, 33 jaar geleden op kasteel Haarzuilens. Ja 33 jaar getrouwd en 37 jaar samen. Zo-even de vraag aan Ellen: ‘Weet je dat we morgen 33 jaar getrouwd zijn?‘ Begrijp eigenlijk niets meer van dementie in welke wrede gedaante ook. Ellen knikte en weer glimlachte ze. ‘Beleven we morgen opnieuw onze trouwdag Ellen?’ En weer hoorde ik het echt heel duidelijk. ‘JA!’ Counting my blessings.

Hallo Johan!

Een, wederom, mooie blog, je meest recente! Zoals jezelf al vermoedt, zal Ellen dit alles niet tot zich krijgen. Maar toch. Soms benijd je haar, en ik kan het me levendig voorstellen. Soms denk ik weleens dat ik verschoond wil blijven van al die ellende om me heen. Het woord ‘pandemie’ kende ik uiteraard. Nooit vermoed dat zoiets ons zou overkomen. Het broeit natuurlijk al veel langer in Nederland en ook in de VS. Zie het artikel van de jou niet onbekende Olaf Tempelman in de Volkskrant van gisteren. Studeerde hij niet in Tilburg waar jij college gaf? Over die burgemeester Jorritsma uit Eindhoven ben ik het van harte met je eens. Toch ben ik benieuwd wat hij vindt van een deel van het verkiezingsprogramma van zijn clubje: de VVD. Naar aanleiding van de Urgenda-zaak willen zij dat de politiek de hoogste rechter kan overrulen. Dat kan zelfs Bill Bar niet. Bar wordt na zijn uitspraken over de geldigheid van de verkiezingen zelfs met ontslag bedreigd door zijn baas. Na alle dienstverlening als zijn schoothondje. En, wat de te denken van Grapperhaus? Die blokkeert ‘gewoon’ de benoeming van een ter zake uiterst bekwame rechter als voorzitter van een van de vijf toetsingscommissies voor euthanasie. Zonder tekst en uitleg. Vast slijmen bij SGP, CU en een groot deel van het CDA? Biden wil voor honderd dagen een mondkapjesplicht. Na de -voorspelde- toename van het aantal coronabesmettingen na Thanskgiving Day. De ramp twee á drie weken na de Kerst zal nog groter zijn. Ik las ergens dat ‘influencer’ Jort Kelder maar op de tv het eerst een prik moet krijgen. Van ‘dor hout zaagt men planken’. Met de gedichtenschrijver ben ik het overigens eens. Geen lichtjes in bomen en struiken als de Sint nog te paard over de daken gaat. Maar, dat wist je al. Groet aan allen en een dikke kus voor je lieve Ellen!

Jan van Ewijk.

Elke dag telt voor ons en elke dag is het een beetje Kerst. Dat was in augustus al zo, en september, oktober en november niet veel anders. Het doet aan een kleuterklas denken, een peuterspeelzaal, dat gelamenteer over die twee kerstdagen, met de media als aanjager van al het gezeur. Mopperaars vullen ons tv-scherm. Zieken en eenzamen en andere verdrietigen wenden het hoofd af. Afgrijzen. Zoetsappigheid om het zoetsappige. Als wij zó eens de afgelopen tien jaar waren omgegaan met ons lot van parkinson en Lewy Body. We hadden dan nu geestelijk volkomen aan de grond gezeten. We waren er misschien wel beiden niet eens meer geweest. Over vluchtelingen en schendingen van mensenrechten hebben we het allang niet meer. Vandaag bouwen we een klein feestje. Diana: ‘Ik heb Ellen meteen op de foto gezet. Ze begon te praten, te lachen, ze is hartstikke goed.’ Ze kon daar zó van genieten, Diana, en anders ik wel. Het bleef zo, de hele dag. Ondertussen bij politici woede over de massale drukte op Schiphol waar passagiers geen voldoende afstand houden en hun mondkapje klaarblijkelijk niet bij de hand hebben. Schiphol wast zijn handen in onschuld. Het bekende patroon zoetjesaan zodra men zich niet aan de coronaregels houdt en betrapt wordt. Er valt voor het kabinet en het OMT niet tegen op te boksen. We hopen deze zaterdag 12 december steeds nadrukkelijker op een volledige lockdown. Laat maar komen. En we hopen op media die stoppen met hun voor de hand liggende stompzinnige vragen naar de (tot in het oneindige geromantiseerde) kerstdagen. We bidden om media die bovendien stoppen met het bij de microfoon halen van al die zeikerds over de feestdagen. Want het wordt steeds infantieler. Wat een enorme kloof gaapt er in incasseringsvermogen tussen Bangladesh, Haïti de meeste Afrikaanse landen en ons. Het hele jaar door slaan we elkaar letterlijk en figuurlijk de hersens in en met die twee kerstdagen voeren we ineens één grote weeë show op van harmonie en een besneeuwd landschap dat we nooit te zien krijgen. Maar goed, de meeste mensen deugen, als we afgaan op het boek dat dit jaar de NS Publieksprijs won. Ook alle wegkijkende schuldigen van de toeslagenaffaire? De ondermijning van de Nederlandse rechtsstaat zou eigenlijk de val van het in veel opzichten lamlendige kabinet verdienen. Willens en wetens werden fatsoenlijke mensen de afgrond in gedreven. Maar met die corona kan zelfs Nederland zich geen demissionair kabinet veroorloven. We lopen al achter, op vaccinatie bijvoorbeeld. Het nieuws wordt ook beheerst door Diederik Gommers van de ic’s die, arme Gommers, het zal je maar overkomen, Gommers die tot politici is veroordeeld en daarover zegt: ‘Eerst praten op vrijdag, dan op zondag in het Catshuis, dan verder op dinsdag, dan een persconferentie op dinsdagavond, en dan een Kamerdebat op woensdag. En maar praten, praten en nog eens praten, en nog altijd is het uiteindelijk moeizaam genomen besluit niet ingegaan.’ Gekmakend, vindt hij het. Hij is er zo moe van, Diederik Gommers. Als hij zo zou (moeten) werken als politiek en ambtenaren dan zouden al zijn patiënten al hoog en breed zijn overleden. Sollen met de hoogst denkbare belangen in een samenleving, noemen we dat inderdaad. Maar ja, een overheid die zijn onderdanen onterecht aanwijst als fraudeurs en ze in feite vermoord… Een premier die draalt bij de koning het ontslag van zijn kabinet aan te bieden… We dwalen af. Sollen met de gezondheid, daar hadden we het over. Testen, vaccineren, te laat komen, de traagste van Europa. Door uit vergaderwoede geregeerde bureaucratische stroperigheid. Geduld is zeker niet altijd even een schone zaak. Maar regelneukers willen zich er graag achter verschuilen. Alles schreeuwt intussen om de agendering van een parlementaire enquête naar het doen en laten van de regering en het OMT in deze verwarrend voortslepende coronacrisis die een hoge prijs kent. Had dat in deze omvang voorkomen kunnen worden? En Diederik Gommers? Persoon van het Jaar 2020. Jaap van Dissel op nummer 2. Eigenlijk, dat is beter, al die zorgmedewerkers die hun leven op het spel hebben gezet, en dat nog steeds doen, om het leven van anderen proberen te redden. De politici kunnen er een voorbeeld aan nemen. Voor wie zeker geen eervolle vermelding? Voor die poeha mevrouw de hoofdeconoom van de ING in het overigens altijd weer uitstekende programma M ’s avonds om zeven uur. Die hoofdeconoom van ING – bijna overal een mening over, een uitgebreid persoonlijk veilige mening, maar ineens niet over de flagrante achterbakse criminele misdragingen in de top van haar eigen witwassende bank. Het gerechtshof in Den Haag dat geen genoegen neemt met een schikking ten aanzien van fraude en witwassen door de ING tussen 2010 en 2018. Dan ineens blijft het stil, muisstil. Dat vervolging van Ralph Hamers in de bankwasserette voor meer staat dan die zaak alleen, daar wilde de hoofdeconoom van ING deze week niet over praten. Liever niet nee. Nu was het ineens haar afdeling niet. Ze zou ook eens… Hoe voor de hand liggend was het wel niet dat haar naar Hamers zou worden gevraagd, maar je dacht haar denken: ojee laat ik niet mijn vingers branden. Laat ik aan mijn salarisbriefje bij de ING denken. Mevrouw de hoofdeconoom van ING had op z’n minst kunnen toegeven dat een groot maatschappelijk belang ermee is gediend dat bankbestuurders niet persoonlijk wegkomen met een schikking als ze feitelijk leiding hebben gegeven aan verboden handelingen die een breed publiek terecht schokken. Want banken weten ook altijd snel dat brede publiek op de vingers te tikken. En ze kon, mevrouw de hoofdeconoom van ING, ze kon mevrouw Sigrid Kaag van D66 best wel begrijpen met haar jonge meisje-dilemma te moeten, nee te mógen kiezen tussen Oxford en andere dure universiteiten als Cambridge of Exeter. Daar zou je maar mee worstelen! Niemand die dat kon begrijpen, behalve mevrouw de hoofdeconoom van ING. Zij wel en ze zweefde nog even verder door het luchtruim van de verbaasde tv-studio. Een volstrekt overbodige en dus verkeerde studiogast. De lichaamstaal van Sven Kockelmann recht tegenover haar sprak boekdelen. Dat was me wat voor onze Sigrid. Wat moest ze kiezen vanuit haar villadorp vol fonteinen en klatergoud? Kiezen tussen Oxford, Cambridge en Exeter: dat kunnen er maar weinigen. Aan het roer bij D66 een mevrouw die zelf weinig affiniteit met het gewone en normale leven toont. Deed ze al eerder met haar sympathie voor de multinationals. D66, had in godsnaam Rob Jetten als lijsttrekker gehouden. Sigrid Kaag maakt narrig. Sigrid Kaag doet een sociaaldemocraat hopen dat D66 straks buiten een nieuw kabinet valt. Kaag stelt zich aan als een trut. Die mevrouw de hoofdeconoom van ING al niet veel minder. Klatergoud, dat is ’t. Spiegeltje spiegeltje aan de wand wie is de mooiste van het land… Kaag lijkt geen enkele zinvolle bijdrage te kunnen leveren aan een beter Nederland met meer oog voor de zwakkeren. Ze kent die wereld niet. Ze is meer van het grootkapitaal. Ze heeft het te hoog in haar bol. En het trieste is dat ze er eigenlijk niets aan kan doen. Het is een te hoog gehalte high society. Het lieve mens kent de volksbuurten niet. Ze heeft geen idee van voedselbanken. Ze staat te ver af van gewone mensen. Ja Ellen, je moest eens weten. Nooit is er over die kerstdagen zoveel te doen geweest als nu we ons in Nederland om gezondheidsredenen moeten inhouden. Nu ineens kwijlen we als schijnheilige idioten over die kerstdagen. Welvaart die leidt tot puberale aanstellerij. De kerstdagen die zichzelf overschaduwen met instant nostalgie die steeds overdrevener klinkt. In de stilte van deze zaterdagavond 12 december tot laat het boek Laura H. van Thomas Rueb uitgelezen. Betrap mezelf op een traan. Het verhaal over Laura blijft ontroeren. Ook nu ik het allemaal weer voor de tweede keer lees. Zo verschrikkelijk goed en meeslepend ook geschreven. En zoveel research. Magistraal. Een meesterwerk. Geen moment de aanvechting de dikke pil even weg te leggen. Zoveel feitenkennis. Als reconstructie een meesterwerk god nondeju nog aan toe. Die vlucht uit het kalifaat, alsof je ‘m zelf beleeft. Met een peuter en een zuigeling dwars door de vuurlinie in de woestijn. Van twee kanten beschoten worden. Je voelt als lezer de brandende zon, ook als lezer focus je je op die paar autobanden en die tankgracht. Gaandeweg het boek ga je zelfs een beetje van Laura houden. Ze kan onmogelijk een terroriste zijn geweest. Ze was het eenvoudigweg niet. Dit boek kan onmogelijk een zwaar en overtrokken geromantiseerd beeld zijn van een meisje en jong moedertje uit Sweet Lake City of wel Zoetermeer. Hoe kon ze anders aan de Koerden duidelijk maken waar ze vandaan kwam toen ze in veiligheid was?! Ze kwam uit Sweet Lake City. Op de weegschaal direct na haar bevrijding kwam ze amper tot veertig kilo. Internationaal werd het al gauw het kalifaatmeisje uit Sweet Lake City met twee kleine drommels van kindertjes, eigenlijk zelf nog een kind. Breekbaar in alles wat een mens breekbaar kan maken. Enorm gestraft voor een oer stomme beslissing op haar achttiende. Dicht tegen me aan de vrouw van mijn leven. Mijn onvervangbare. Ze ligt op haar rechter zij met beide handen om mijn nek. Ik voel haar lippen tegen mijn schouder. Ze kust die. Opgetrokken knieën. Mijn vlakke linker hand in haar rug. Ik streel haar wervelkolom. Mijn rechter hand vrij om de pagina’s van de pageturner over Laura H. om te slaan. Ellen spint als een kat. Af en toe een klein snurkje. We blijven chroniqueur. We blijven boekstaven. Buiten op het tuinterras de lichtjes die voor sereniteit staan. Ze is mijn levensgeluk, Ellen. Ze is volkomen ontspannen en in rust deze zaterdagavond vol mist en waterige kou buiten. Het is overigens een behaaglijk panorama vanuit bed en ver weg van alle corona-consternatie met nieuwe verontrustende cijfers op het scorebord. Vandaag geen parkinson. Vandaag ook geen LB. Ik haat het woord inmiddels, vandaar de afkorting. Morgen naar Leeuwarden. Naar het schoolvriendinnetje van Ellen toen ze beiden nog maar twaalf waren. Naar Wietske en haar echtgenoot John. Een mooi vooruitzicht met een rit door de polder, een zwaar mistige polder wellicht, met op de radio Onvoltooid Verledentijd. Hoe toepasselijk. Het loopt al tegen elven. Een avond om geen genoeg van te krijgen.

‘Ellen, ik ben jarig’. Ze kijkt me niet-begrijpend aan. Hoort ze me of hoort ze me niet? Dringt het tot haar door of niet? ‘Ellen, zeventig vandaag’. Ze fronst haar wenkbrauwen. Daar kan ik de lol wel van inzien. Voel me zelfs gevleid. Vertel haar van de mailtjes met verjaardagfelicitaties. Ze kijkt me ernstig aan. Luistert ze? Vertel haar van het kerststukje van de buren van de overkant, Cinta en Ad. Haar blik gaat naar nergens. Zoekt ze het kerststukje of niet? Vertel van de bloemen van Annelies na een wandeling van anderhalf uur langs de Amstel met zijn roeiboten en bruggetjes naar de Rivierenbuurt toe in Amsterdam. Vertel Ellen dat we op Zorgvlied het graf van Annie M.G. Schmidt hebben bezocht, en dat van Wubbo Ockels even verderop. Vertel haar dat ik de bloemen bijna aan Annelies voor straf moest teruggeven omdat ik ’t tijdens de wandeling langs de graven had bestaan te zeggen dat het vrouwen om hun schoonheid verboden moest worden te voetballen. Te veel gevaar voor beschadigde benen en blauwe tenen. En vrouwen behoren geen slidings te maken. In de slaapkamer ja, maar niet daarbuiten. Ze zet grote ogen op, Ellen. Alsof deze modieus-klassieke vrouw van nagellak en lippenstift en pumps naar een seksist ligt te luisteren. De wenkbrauwen gaan omhoog. Maar zie ik ook iets van een lachje? Vertel Ellen dat ik aan de Amstel over het scheppingsverhaal begon omdat Annelies erin was geslaagd me tijdens de discussie in het nauw te drijven. Ik had tegen Annelies lopen aan kletsen dat Onze Lieve Heer, in wie ik helemaal niet meer geloof, al jaren en jaren niet meer, dat Onze Lieve Heer de vrouw niet had geschapen om te gaan voetballen. Ineens een hoog SGP-gehalte. Ineens Staphorst en Urk aan de Amstel. Het traporgeltje vergezelde ons op de wandeling. Vertel Ellen van het boek ‘De meeste mensen deugen’. Een titel waarover de jarige zijn twijfels heeft. Twijfels die na het eerste hoofdstuk niet zijn weggenomen, in tegendeel. Maar dit terzijde. Een jarige laat zich evenwel maar al te graag verrassen en verleiden. Op de valreep de boekenbon van Wietske en John verzilverd. Al snel daarna de boekhandel op de kruising Maliebaan-Nachtegaalstraat in Utrecht in lockdown. De meeste mensen deugen. Maar je moet Rutte momenteel eens horen tandenknarsen. En is er in het kabinet nog een CDA-bewindspersoon die hij kan vertrouwen? Ze vertrouwen elkaar al niet eens meer. Vooral Mona Keijzer lijkt er één om in de gaten te houden. Ze heeft iets achterbaks. Overal om me heen maandagmiddag een stad vol mensen die nog even snel een paar ‘niet-essentiële’ boodschappen gingen doen. Het publiek kwam aangerend. Wel aanvankelijk nog de HEMA open, de Action, en de Wibra, maar niet de boekhandel? Wel de slijter?! Ik herhaal: wel de slijter?! Dat maakte meteen duidelijk waar dit kabinet staat. Ogenblikkelijk werd duidelijk welke verslaving de overheid essentieel acht en welke niet. Boeken, literatuur, lezen – voor de overheid niet essentieel. Het onderwijs op de basisschool evenmin. Alcohol wel essentieel. Maar hoe essentieel zijn boeken wel niet! We verslinden ze. Als een roofdier. Dat wist ook Diana die sámen met Ellen voor een boekenbon zorgde. ‘Ook van Ellen hoor, ook van Ellen!’ Wat ijzersterk bedacht om samen met Ellen iets te kopen. Wat een psychologische doordenker! De chroniqueur en een vet onderstreepte dagboekaantekening waard. Ook een boek van Trudy. Over een mens die zeker deugt: Jan Boskamp. Feyenoorder maar behalve dat nog veel en veel meer. Groot kenner van de geschiedenis met zijn concentratiekampen. Om maar eens iets te noemen. Haast alle concentratiekampen heeft Boskamp wel bezocht. De JFVD kan bij hem in de leer. Jarenlang vocht Jan Boskamp met zijn vrouw Jenny tegen kanker, totdat er niet meer te vechten viel en Jenny stierf, nog maar 53 jaar oud. Het is voor Boskamp een wond die nimmer heelt. De wond gaat schuil achter een vriendelijke lach en een amicale stomp die hij graag uitdeelt in de tv-studio. Het allermooiste cadeau kwam later op de dag van Ellen zelf. ‘Weet je wie er vandaag jarig is en zeventig is geworden?’ Ik bleef het proberen. Ogen open, een glimlach die een lach werd, ze tuitte haar lippen voor een kus. Ze zocht mijn hand. ‘JIJ’, het klonk bijna juichend en het was ook om te juichen. Het was tijd voor een rondedansje op de vroege avond. En we dansten onze trouwdag er maar alvast bij.

****

Johan,

Hoe mooi is het niet dat – uitgerekend op je verjaardag – Ellen begrijpt dat je jarig bent. En daarbij glimlacht! Fijne avond nog.

Groet en een dikke kus voor Ellen.

Jan.

Lieve Ellen,

Je moet binnenkort naar de mondhygiëniste en daar kan ik me nu al op verheugen. Want zulke bezoekjes zijn dit jaar een uitje. Je spreekt nog eens iemand. Of het verlengen van de gehandicaptenparkeerkaart bij de gemeente. Drie keer moeten terugkomen, maar het voelde alle drie de keren als een verzetje. Als ik een paar brieven over de post moet versturen breng ik ze het liefst één voor één naar de brievenbus. Dan heb ik een loopje. Heerlijk dat huisvuil naar de container een paar straten verderop. Door de regen? Nog lekkerder. Maar daar wilde ik het eigenlijk helemaal niet over hebben. Ach Ellen, op één punt benijd ik je (een beetje). Op één punt, maar niet onbelangrijk. Gelukkig krijg je niet alles mee, en zeker niet hoe Nederland meer en meer moreel verloedert. De sfeer is er niet vrolijker op geworden. Mijn hersenen maken dagelijks een salto bij het volgens van het laatste nieuws. We hebben in Nederland een overtrokken gevoel van vrijheid en menen overal recht op te hebben. Dat blijkt inmiddels helemaal niet zo te zijn. Ons land lijkt als fatsoenlijke rechtsstaat te ontploffen. Nederland wordt steeds meer een land van tegendraadse slappe knieën. Van onverzoenlijkheid, van intolerantie ook, en van bar slechte smaak. Van boosaardigheid en liederlijk onfatsoen. Incasseringsvermogen nul. Stuurde zo-even Charles het bericht door dat leden van het Outbreak Management Team dat de regering over de corona adviseert, thuis bezoek krijgen en aan hun voordeur worden geïntimideerd. Afgekeken van de boeren, met Rob Jetten van D66? Handtastelijkheden jegens Kamerleden als Pieter Omzigt. Jaap van Dissel en zijn onheilsprofeten overdrijven natuurlijk ook met die Covid-19. Zie het Amerika van de heer Donald Trump. Niets aan de hand daar met corona. Ik word cynisch lieve Ellen. De cijfers zijn fake. Het is één groot complot. Het trumpisme, het bannonisme, het baudetisme. Begrippen afgeleid van puur egocentrische en egoïstische schertsfiguren. Ze staan voor ongelijkheid. Ze minachten de zwakkeren in de samenleving. En veel van die zwakkeren hebben het niet in de gaten. Ze hangen de held uit. De naamgevers zijn van de afgrond – nee, ze zijn de afgrond! Ellen, meer en meer raak ik ervan overtuigd dat Nederland behoefte heeft aan een dictator, een milde dictator, iemand die met de vuist op tafel slaat en roept ‘Tot hier en niet verder sodeju’. Jorritsma van Eindhoven? Die standvastige burgemeester? We behoeven een dictator die de kerstdagen gewoon voor een jaar verbiedt. En wie het geen donder kan schelen dat hij de populariteitsprijs misloopt. Nederland is toe aan hard ingrijpen. Nederland is toe aan onverbiddelijkheid. Met mee wuivende rietstengels komen we niet ver. Er worden brieven bij leden van het OMT afgeleverd met intimiderende teksten als ‘Wacht maar’ en ‘Nog even’. Geen nadere mededelingen over beveiliging van de leden van het OMT, maar het laat zich raden. Behalve rechters, officieren van justitie, advocaten en journalisten krijgen nu ook al wetenschappers persoonlijke beveiliging. De Verenigde Staten met Donald Trump: een brute aanslag op alles. Het ontregelde Nederland anno 2020 al niet anders. Molotovcocktails en ander extreem gevaarlijk vuurwerk in het ooit zo bedaagde Urk. Daar volop ME op sinterklaasavond. Ordeverstoringen overal en elders. Land met een te veel aan opstandelingen. Heb je het ooit zo zout gegeten Ellen! Die vriendelijke viroloog prof. dr. Marion Koopmans met haar grijze haar en zwarte wenkbrauwen stapt al niet meer de eerste dagen na een tv-optreden op de fiets, maar neemt voor alles de auto. In de trein zie je haar ook niet meer. Ze waagt het er niet meer op. Koopmans wordt verweten met haar kennis en advies gezellige levens te vernietigen. met een streep door schouwburgbezoek of een avondje uit eten. Of beide. De wetenschap die in Nederland niet meer vrij en veilig het werk kan doen. De brutaalste onder de idioten moet naar de mond worden gepraat. Zover is het al gekomen. Las dat er al binnen het OMT wordt overlegd om niet meer aan media-optredens mee te doen. Boerenbedrog was dat bezoek aan de woning van de verbaasd overrompelde Rob Jetten en het vindt klaarblijkelijk navolging. Ellen, Nederland lijkt qua fatsoen een zinkend schip. Je zal met de kerstdagen toch eens niet met je hele familie kunnen gourmetten. Dat is zo’n beetje het grootste levensgeluk van mensen afpakken. Het zal je maar gebeuren dat de winkels vlak voor Sinterklaas een uurtje eerder sluiten in het belang van ieders gezondheid. Geen vuurwerk met de jaarwisseling; helemaal onverteerbaar. Hoe moet je zonder vuurwerk een nieuw jaar in – dat lukt niet. In de vluchtelingenkampen en op zee begrijpen ze dat maar al te zeer. Daar zijn de carbidbussen niet aan te slepen. We kunnen ons amuseren met Thierry Budet. Hij mag blijven. We horen ’t hem zeggen: Heer vergeef de mij afvalligen, want ze weten niet wat ze doen. Zo gaat Baudet de feestdagen in. En met de belofte dat hij zijn hemelse opdracht als zendeling voor het romantisch conservatisme voortzet om Nederland te redden. Waarschijnlijk is de dwaas, met om zich heen antisemieten, de laatste die dat kan, maar dat maakt niet uit. Weet je nog Ellen, van jaren geleden, dat we een waardeloze zomer hadden en dat de weerman steeds maar weer moest vertellen dat het ook de volgende dag grijs zou blijven met regen? Elke dag hetzelfde riedeltje. De zomer liet het volledig afweten en de weerman kon niet anders dan vertellen dat het zo was. Na verloop van tijd werd hij door boze strandliefhebbers en andere zonaanbidders overladen met scheldtelefoontjes en verwensingen per brief. Geen bedreigingen, nee, zover waren we toen nog niet. De weerman nam na een paar weken de telefoon even niet meer op en zijn brievenbus thuis plakte hij dicht. Toen konden we er nog wel de humor van in zien maar dit nu met het OMT is duidelijk andere koek. Soms benijd ik je Ellen.

PS. Ellen, kijk naar de pakjes bij de open haard. Bij sommige afzender onbekend. We zijn verwend. Maar we zijn door de Sint ook op onze vingers getikt. Vanmorgen vroeg lag er een pakje op de deurmat met een gedicht daarbij. Altijd weer bewondering voor mensen die zó kunnen dichten. We hebben als gezegd van de Sint en zijn Pieten een standje gekregen. Ik citeer de Goedheiligman in zijn gedicht aan ons. Daar komt-ie:

Bij het langslopen van jullie huis viel Sint een paar dingen op.

Het lijkt wel of jullie mij vergeten zijn, zo raak ik helemaal in het slop.

Eerst is de Sint jarig, en ja die wil ook graag aandacht krijgen.

Terwijl hij ook wel weet dat de Kerstman in zijn nek staat te hijgen.

Maar om dat nu al zó duidelijk in jullie voortuin al naar voren te laten komen.

Dat gaat Sint toch een beetje proberen in te tomen.

Sint dacht: als ik nu eens wat lekkers aan jullie geef.

Dan weten ook jullie dat ik leef.

Maar lieve lieve Ellen, Sint is gelukkig niet alleen maar streng tegen ons. Hij deelt ons niet alleen maar een reprimande uit. De lampjes in de voortuin zijn ook bedoeld om voor eenieder, behalve dan de belastingdienst natuurlijk, de gang naar onze brievenbus te vergemakkelijken. Een verontwaardigde Sint. Ik durf van de weeromstuit deze aardedonkere ochtend de kerstverlichting niet aan te doen bij de voordeur. Al zou ik het niet erg vinden als we voor straf mee moesten in een jutezak naar Spanje. Of hebben ze daar ook een Baudet? En vallen ze daar ook het OMT lastig vanwege een onwelgevallige boodschap? Want dan schieten we er geen fluit mee op. Nee, Sint is niet alleen maar streng. Hij heeft ook wel een punt met die verlichting. Ik zal ‘m uitleggen dat het niet als kerstverlichting is bedoeld maar als wintertijdverlichting. Ik zal Sint uitleggen dat ik het altijd vanaf november zo gezellig vind in die kunstenaarsdorpen als Laren en Blaricum. Neem nou de Brink in Laren, of hoe die plek ook heten mag. Daar bij die poffertjeskraam onder die monumentale boom bedoel ik, we zaten er nog wel eens recht tegenover in een lunchroom tussen gebontmantelde poederdozen en andere zich wel heel belangrijk en interessant voelende huppelkutjes die we kenden van gezellige familiequizjes op de commerciële tv-zenders. Die romantiek missen we toch wel in ons preutse dorp! Ik ken mensen die ons, net als de Sint in zijn gedicht, ook aan de vroege kant vonden met die wintertijdverlichting. Twee dagen later was er in hun achtertuin geen boom en struik meer zonder lampjes en verdere versiering. De landingsbaan van Schiphol bleek er niks bij, zeker niet in de huidige droefgeestige tijden van corona. Sint deelt gelukkig ook complimenten uit. Hij heeft het over onze liefde en hij hijst jouw prachtige dreamteam op het schild. Inderdaad: het zijn er zo’n acht en het zijn stuk voor stuk schitterende mensen die elkaar ook onderling geweldig goed verstaan.

Ja lieve Ellen, met gevaar voor eigen leven heeft een viroloog en OMT-lid het aangedurfd naar buiten te brengen dat het niet verstandig is de coronaregels met de feestdagen te versoepelen. De viroloog loopt op z’n minst het risico geïntimideerd te worden. In Nederland zijn er het etmaal van Sinterklaas 6.577 nieuwe besmettingen met het coronavirus bijgekomen, in de VS zijn het er 225.000. We sluiten de gordijnen, Ellen, we doen de kaarsen aan, we nemen een glaasje, we pakken een goed boek, en we luisteren naar de cd die we van Wil voor onze Sinterklaas kregen. Rustgevende muziek met het geluid van de zee en zijn golven. En getokkel op een gitaar. Voor ons geen drukke winkelstraten en bezoek aan niet-essentiële winkels, hooguit de super.

Eigen haard, met bloemen van de zorgverzekeraar en woorden van waardering. We naderen het einde van misschien wel het meest onzekere jaar in ons bestaan. Niet alleen politiek met een onvoorspelbare Trump die je helaas geen nar kunt noemen. Een nar brengt vrolijkheid, een narcist niet. Tegelijkertijd voortdurend schommelende cijfers in een pandemie. Er zit maar één ding op: klein huiselijk geluk met of zonder kaasfondue of gourmetten. ‘Het was weer gezellig’, schreef Charles. En hij had een verzoek. Volgende keer wéér soep van de keukenprins Ber en zijn gemalin Elly.

Lieve Ellen, we gaan naar de kerstdagen toe zonder gezeik aan het vermoeide hoofd van Rutte en De Jonge over wat we nog wél mogen en allemaal niet. Geen enkele nervositeit over wat ze op de volgende persconferentie te zeggen zullen hebben. We trekken ons eigen plan. Vermomd als Sinterklaas hebben zuster Diana, zuster Trudy, zuster Elly en andere fijn gelovige kloosterlingen je erg verwend op de verjaardag van de Goedheiligman. Het is gewaardeerd, zeer gewaardeerd zelfs. Glühwein en dessertwijn voor later deze maand. Chocola en chocolademelk. Pepernoten met chocola eromheen. Een cd van moeder-overste Wil die Diana geduldig uitlegde wat Glüwein nu eigenlijk was. En we zagen Charles verlekkerd naar het spul kijken. Hij wreef zich vergenoegd in de handen. Ook broeder Albert deed een duit in het zakje met wijn en snoep die hij op zijn thuiszorgroute door de wijk aan de voordeur zette. Albert blijft buiten omdat hij als consulent met te veel mensen in aanraking komt. Zo met hem afgesproken. We hebben de corona nog steeds van ons af kunnen houden en dat blijft hopelijk zo. Nu ook al corona bij die advocaat met zijn geverfde doorloophaar. Het zit de patjepeeër Trump niet mee momenteel. Maar zijn vrouw lijkt nog niet bij hem weggelopen zoals verscheidene waarzeggers uit onze groep al in september wisten te vertellen. Met Sinterklaas was ons huis eigenlijk al een beetje in de kerstsfeer en toen ik vroeg of je dat goed vond knikte je gelukkig. Je wondje op je knie geneest alweer in een paar dagen. Een heel goed teken zeggen de geleerden. Afgezien van die verdomde parkinson en Lewy Body ben je nog in een goeie conditie. Verdomd als ’t niet waar is!

Net als de Fellini-achtige figuur Theo Hiddema sluiten we de gordijnen voor de buitenwereld, sluiten we de gordijnen voor de brandnetelige soap rond Forum voor Destructie, de duizelingwekkende Nederlandse variant op de voorbije weken van maskerade rond de zelf benoemde Messias Donald Trump in de VS. Dichter bij de Here Jezus als Trump en Baudet kun je waarschijnlijk niet komen. Zelfs de paus redt dat niet. (Wilde Trump een hertelling in Wisconsin. Kwam die hertelling er. Lag de uitslag er inderdaad net iets anders. Biden verdiende na hertelling nog meer stemmen. Nu wil oom Donald natuurlijk een hertteling van de hertelling).

****

Met een ‘heel veel liefs voor jullie beiden’ een allerhartelijkst bericht van Dorothy Gresnigt die als fysiotherapeute dit voorjaar het team van Ellen verliet voor een nieuwe baan. Max werd haar opvolger. ‘Ik ben jullie beslist niet vergeten hoor. Zal niet gebeuren ook. Door die corona, enkele verkoudheden achter elkaar en collega’s die positief testten was het niet verstandig langs te komen. Wel ben ik in Zeist Diana tegengekomen en zij vertelde me dat Covid-19 op jullie gelukkig ook bij de tweede golf nog geen enkele invloed had gehad. En van Diana hoorde ik bovendien tot mijn blijdschap dat Ellen het nog steeds best redelijk doet. Fantastisch. Ik hoop dat jullie de ‘feestmaand’ december van mekaar blijven genieten. Gun jullie nog vele dierbare momenten. Tot spoedig.’

****

Ha die Wietske en John.
De kerstdagen, de kerstdagen, en steeds maar weer die (vanaf september) opgefokte kerstdagen. Alsof daar werkelijk alles van afhangt, van die kerstdagen. Meer dan een kwart miljoen coronadoden in de VS inmiddels, lees ik zo-even. De godganse wereld mag met corona, ettelijke miljoenen vluchtelingen onder mensonterende omstandigheden in kampen en op wiebelbootjes en ook nog eens een jengelende 5-jarige Donald Trump – laten we die patjepeeër ook niet vergeten – volledig in elkaar storten als we sodeju de kerstdagen maar overhouden. Wat is dat voor iets ziekelijks? Probeer toch gewoon gezond te blijven en lees hoe mensen door de corona in een mum van tijd in een wrak kunnen veranderen! Ergens op deze wereld een tweeling geboren en de barende moeder lag in een coronacoma. De kerstdagen, de kerstdagen en steeds maar weer die vaak schijnheilige kerstdagen. Ze moeten hechte familiebanden suggereren die er vaak helemaal niet zijn. De kerstdagen. Om met zoveel mogelijk familie, vrienden en kennissen zoveel mogelijk naar binnen te werken zoals elk jaar. Schraalhans als keukenmeester, maar dan niet bij ons, maar in landen van de Dood van Pierlala en op de vuilnisbelt van Moria. In luidruchtig verlangen naar de kerstdagen van 2020. Zelfs Rutte en De Jonge proberen er in mee te gaan, afgaande op hun persconferentie van vanavond. De stakkers van Moria maken zich natuurlijk eveneens druk over wel of niet coronaversoepelingen met de kerstdagen. Kunnen ze dan naar de bios in hun open riool? Zijn de exclusieve restaurants van Moria dan weer open? Of anders gewoon de chinees? En op de bootjes vanuit Libië maken ze zich zorgen of de poelier wel voldoende gebraden kippenpootjes heeft meegegeven voor onderweg. Dat verwende burgerlijke getrutviool over die kerstdagen vanuit al die doorzonwoningen in parmantig Nederland! Het Nederland van vooral ook blonde Geertje. Eigenlijk is het armoe, dat gezever over die twee kerstdagen. Ongelofelijke geestelijke armoe. Jaloers omdat de dubbele ziekte van Ellen haast als vanzelf een soort van muur om ons heen heeft gezet? Nee, en nog eens nee! Niets van een muur of een hek. Het is verbazing. Pak een boek met de kerstdagen. De meeste mensen deugen, naar het schijnt, luidt de titel van het boek dat voor dit jaar als het beste is uitgeroepen. De meeste mensen deugen – hebben we er klaarblijkelijk toch een hoop over het hoofd gezien. Met een gezonde Ellen deden we ook al nooit zo aanstellerig en overdreven over de kerstdagen die telkens alweer voorbij zijn voordat je er erg in hebt. We aten stamppot of erwtensoep. We maakten met de kerstdagen een strandwandeling. We deden eens in de stromende regen bij Nijmegen mee aan een wandeltocht van dik vijf uur heuvels op en heuvels af. Pas later werd het een beetje chique. Maar ook weer niet overdreven chique. En beetje grandeur. Namen we op Tweede Kerstdag het vliegtuig voor twee weken Gran Canaria, hotel Riu Palmeras, kamer 529. Stonden de obers, in het zwart/ witte katoenen servet over de arm, en de keukenbrigade, met koksmuts, je voor het avondeten bij de deur van het restaurant in een erehaag ter begroeting op te wachten. De kalende gerant in al zijn vriendelijkheid en gestrengheid vooraan. Die kon je zonder pardon terug naar je kamer sturen, en dat deed hij dan ook, als je gezicht hem niet aanstond. Waagde het niet om alvast in pyjama naar zijn hoogmis te komen of half in je vakantieblootje. Sommige Duitsers hadden hier nog wel eens een handje van. Maar het werd meteen de kop in gedrukt. Maar toen code oranje en daarna rood aanbraken met parkinson en Lewy Body was het voorbij en waren we al blij de kerstdagen überhaupt te hebben gehaald met zijn tweetjes (nog samen gelukkig), en was macaroni met ham en kaas al een traktatie zonder verdere poespas. Hoopte dat Rutte op de persconferentie zou zeggen dat we de kerstdagen moesten leren relativeren en niet zo over die kerstdagen moesten zeiken. Ik had het wel geestig gevonden als hij had gezegd dat de kerstdagen op advies van Jaap van Dissel waren verplaatst van december naar 25 en 26 januari. Maar dat hij geen garanties kon afgeven dat alle ambtenaren en alle andere niet-zorgverleners dan ook automatisch vrij waren. In elk geval voor één keer de kerstdagen in januari. Gewoon een keer een maand smokkelen met de geboorte van het kindeke Jezus en zijn paspoort een beetje aanpassen. Maar nee, de kerstdagen, de kerstdagen, steeds maar weer die opgeklopte kerstdagen. Iets heel anders. Reken niet op mij aanstaande donderdag. Hoe graag ik ook naar Leeuwarden kom, ik wil Ellen van einde dienst Diana tot aanvang dienst Trudy niet alleen laten. Het zit zo: Ellen reageert toch dikwijls weer anders dan de vakliteratuur over Lewy Body aangeeft. Ze is momenteel heel helder en lijkt alles volledig mee te maken vanuit haar lichamelijke gevangenschap. Ze is op onverwachte momenten erg emotioneel en dan huilt ze. Dan neem ik haar in mijn armen en is alles gauw weer oké. Dan lacht ze. Nee, het is meer een glimlach. Zo van: let maar even niet op mij. Dit had ze ook in de aanvangsfase van Lewy Body. Maar toen kon ze me zeggen wat er aan de hand was en waarom ze verdrietig was. Meestal zei ze dan: ‘Ik was je kwijt.’  Of: ‘Ik kan heel veel niet meer.’ Ze huilt weer, net als ik. Jaren konden we dat niet meer. Allebei niet. Te veel tranen vergoten. Ook ik. Ineens tranen om iets dat op de tv is te zien of te horen. Zo’n overwinningsspeech van Bidens vice bijvoorbeeld, die schitterende Harris. Begreep dat via haar de Afro-Amerikaanse vrouwen de doorslag hadden gegeven bij de Amerikaanse presidentsverkiezing. Ellen eet nog steeds uitstekend en met smaak. Het drinken gaat inmiddels weer beter met een verdikkingsmiddel tegen het verslikken. Ik blijf thuis waar de voortuin sinds de wintertijd van sfeerverlichting in de meer dan manshoge spar is voorzien. Of is het een den? Weet ik veel. Zie de foto. Hij groeit en hij groeit maar en nadert de tweede verdieping. Het leuke is dat een paar buurtgenoten aanvankelijk enigszins bedenkelijk keken, alsof ik me daar iets van zou aantrekken, maar nu ook zelf met lampjes zijn begonnen. Misschien komt het wel omdat ik had gezegd dat het in dure villadorpen als Laren en Blaricum en in Aerdenhout heel normaal is om al begin november aan de feestdagen, of waaraan dan ook, te denken. En passant strooi ik dan met begrippen als romantiek en erotiek. Een volgende keer zeg ik de sceptici dat kerstverlichting bij het ingaan van de wintertijd de waarde van hun huis verhoogt. In elk geval het mijne. Was laatst voor een nachtje terug in Valkenburg. Gelukkig is de hotelabdij van Rolduc in Kerkrade aan een herstart begonnen. Daar maakte ik niet mee wat mij in Valkenburg helaas overkwam. In Valkenburg, in veel opzichten het warmste en meest gastvrije hotel waar ik de laatste jaren gezeten heb, schoof een echtpaar van tussen de 35 en veertig aan voor het ontbijt. Hij hield zijn honkbalpet de hele tijd onder het eten op zijn harses. Was het nog maar een honkbalpet. Het frommelding had geen enkel model en leek nog het meest op een verdrietige theemuts die hoognodig met de vuilnisman meegegeven moest worden. Ik kom uit de honkballerij en weet dat je een honkbalpet met eerbied moet behandelen. Je vouwt ‘m op een heel speciale manier na gebruik op. Amerikanen weten over het algemeen niet veel, die eten alles nog met hun handen, maar dat van zo’n honkbalpet weten ze wél. Kijk eens naar officials uit Midden- en Zuid-Amerika. Een honkbalpet moet een opstaand randje hebben. Je gebruikt er desnoods bij het wegleggen een wasknijper voor. De vouw zegt veel over de gebruiker. Die moet strak die vouw. Als de broek van een militair. Ik kan er een hele verhandeling over houden. Maar los van dit alles. Ik erger me aan gebrek aan etiquette. Ben daarin streng opgevoed thuis. Van de zomer zat ik naast een veertiger in een hemdje, korte broek en op slippers tijdens het ontbijt. Deze Karel of Herman of hoe de onbenul ook heten mocht, zat onder de tatoeages en had met zijn aanstootgevende meelwitte lijf de vorige dag kennelijk te veel zon opgesnoven. Hij leek nog het meest op een biggetje en ik had de aanvechting enkele knorgeluiden in zijn richting ten gehore te brengen. Doen ze in Suriname ook naar Hollanders die voor gek lopen met kousen tot voorbij de enkels en dichte Van Lier veterschoenen en voor het overige bijna bloot. Maar die Karel, Herman of weet ik hoe die heette: in de slippers van Adidas met voeten met kalknagels. Heerlijk zo aan het ontbijt! Ik zou het niet kunnen een hotel runnen. Ik zou geen gasten overhouden. Hoorde ook verhalen over hoe diverse gasten hun kamer bij vertrek achterlaten. Maar ja, als je ook voortdurend met je hoofd bij de kerstdagen bent dan vergeet je de bups een beetje achter je kont op te ruimen. Of erger. Veel erger. Met één overnachting schijnen sommigen al van hun hotelkamer een complete zwijnenstal te kunnen maken. Knap, zullen we maar zeggen. Heel knap. Gisteren kennis gemaakt met een Nigeriaanse migrante die ik voor het prestigieuze Gilde in Utrecht taalles ga geven. Deze Nigeriaanse werkt in de zorg. Ze is in opleiding voor verpleegkundige. Praten doet ze goed, schrijven niet echt. En dat schrijven in het Nederlands heeft ze nodig voor het diploma verpleegkundige. Maar ook al eerder voor bijvoorbeeld de overdracht aan collegae van haar diensten. Daarom schrijven, schrijven en nog eens schrijven. Oefenen. oefenen en nog eens oefenen. Uitdrukkingsvaardigheid op papier. Ik heb een heel traject met haar uitgezet. Haar werk ga ik samen met Diana nakijken. De Nigeriaanse werkt in een verpleeghuis. Ze loopt op twee afdelingen. Een afdeling voor dementerenden met gewoon Alzheimer, nou ja wat is gewoon, en de afdeling van mensen die te vaak in hun leven te diep in het glaasje keken en er een hersenaandoening aan overhielden. En welke organisatie zit achter het verpleeghuis van (initialen) J.M? Wie is haar werkgever? Het Leger des Heils! Jawel, het Leger des Heils. Als ik dát Ellen nog eens kan vertellen. Ik ga het proberen. Hoorde van de Nigeriaanse dat ze het geweldig vindt in Nederland. Maar aan één ding zei ze niet te kunnen wennen. Dat is… ! Het ontnuchterende feit, zei ze, dat zoveel bewoners van haar verpleeghuis niet of nauwelijks bezoek van familie kregen. Ze vroeg hoe ík daar tegenaan keek. Breek me de bek niet open, dacht ik, maar ik zei dat niet. Ik zei wél me voor de cultuur in Nederland te schamen. Diep te schamen zelfs. Wij ouwehoeren over de kerstdagen, de kerstdagen en steeds maar weer die godverdetyfus kerstdagen, maar vergeten hoe eenzaam veel mensen zijn in de westerse cultuur met al zijn hoogdravende normen en waarden. De weggooimaatschappij. De dobberbootjes op de Middellandse Zee met al hun drenkelingen en hele gezinnen die de overkant niet halen. We schudden ons hoofd omdat de vluchtelingen op de afgrijselijke vuilstortplaats van Moria de boel in de fik steken omdat niemand een poot naar hun uitsteekt. Gutsie toch. De moeder van de Nigeriaanse is dement en haar oudste dochter, zus van J.M, rijdt dagelijks drie uur heen naar hoofdstad Lagos en drie uur terug naar haar eigen huis, let wel: dagelijks, om moeder bij te staan. Zes uur in een gammele bus over hobbelige wegen bij temperaturen en zon die Karel, Herman of hoe hij heten mocht pielekenaakt aan het ontbijt hadden gebracht. Veel zaken in Nederland zijn ontspoord. De kerstdagen, de kerstdagen, steeds maar weer die kerstdagen. Alsof daar ons leven en onze beschaving vanaf hangen. Als je 13 bent loop je natuurlijk met een slagersmes van drie meter lang over straat. Pedofielen lokken we uit hun tent met een knokploeg die zichzelf boven de wet heeft geplaatst. Erg dat het SCP nu pas aangeeft dat de decentralisatie in de zorg een fiasco is gebleken. Schreef dat al vijf jaar geleden. Vraag het onze bevriende dementieconsulent Albert. Die werd aanvankelijk bij de decentralisatie weggesaneerd. Maar teruggenomen omdat enkele gemeentelijke ambtenaren zich voorheen nooit in dementie achter de voordeur verdiept hadden. Zoals ook dat de marktwerking in de zorg vooral inhalige zorgcowboys in Ferrari’s heeft opgeleverd. Vindt de VVD nu eindelijk ook. We klagen over de verhoging van de ziektekostenverzekering en klagen tegelijkertijd dat we geen honderden euro’s aan het vuurwerk kunnen uitgeven dit jaar. Hebben, hebben, hebben en ikke, ikke, ikke. In mijn vorige blog heb ik mijn strak gevouwen honkbalpet van het hoofd genomen en stilgestaan bij het smartelijk overlijden van het pluimoorhondje Lulu van Patty Brard en haar toegewijde man Antoine. Ach ja die arme Lulu. Zondag wandelen met Annelies van het De Miranda Paviljoen aan de Amsteldijk verder in Amsterdam de Amstel af. Komen we wellicht langs begraafplaats Zorgvliet. Even kijken of Lulu daar ligt voor een bloemetje. Maar vanochtend werd het nieuws over Lulu overtroffen door het volgende: in de dierentuin van Amersfoort – het was volgens mij Amersfoort, niet Rhenen – moesten twee uitgebroken chimpansees voor de veiligheid van de bezoekers worden doodgeschoten. Die chimpansees zaten onder de stress en waren nog gevaarlijker dan een loslopende Donald Trump. Nou, dan hoef ik jullie niks meer te vertellen. Welnu, het heeft de diergaarde te Amersfoort behaagd om een herdenkingsplek met gedenkmonument voor de twee chimpansees in te richten. De nieuwslezer van Radio Midden-Nederland bracht het monument voor de twee betreurde chimpansees op de even ernstige toon als de verdere ontwikkelingen rond de besmettingen en wereldwijd duizenden doden van de coronapandemie. Kom daar maar eens in Afghanistan of Nigeria om! Of elders in Azië, of Afrika, of Latijns-Amerika. Misschien loopt het met de kerstdagen bij het monument voor de twee chimpansees wel net zo storm als in Ikea. Lief land dat Nederland. Je zou er tranen van in je ogen krijgen. Niet van al die mensen die al jaren als een berg tegen de feestdagen opzien. Die hebben dit jaar hun officiële Week van de Eenzaamheid weer gehad. Er werd speciaal voor hen dagelijks een plaatje gedraaid op de radio. Lief land dat Nederland.

Even moe van het douchen. En dan weer op verhaal komen met luisteren naar de concertpianist Wibi. Douchen vergt veel inspanning. Maar we houden vol. Zelf begonnen met het herlezen van het boek over Laura H. uit Sweet Lake City en haar gang naar het kalifaat. Met het meesterwerk van journalist Thomas Rueb vorig jaar de kerstdagen en de jaarwisseling doorgebracht. Een jaar later blijft Laura H. fascineren. Hoe heeft ze het ooit zover kunnen laten komen en welk een indrukwekkende rol vertolkt haar vader Eugène wel niet in haar knotsgekke leven.

****

Johan:

En weer zó gelachen om je verhalen, we zien die hoteltaferelen enzo voor ons. We begrijpen meer dan goed dat je nu even niet naar Leeuwarden komt maar later, in december. Speciaal een dikke kus en knuffel van ons voor Ellen. Onze lieve groet ook aan het zorgteam.

Wietske.

Een nachtelijke blik op de voortuin. Daar hebben we de kerstdagen niet voor nodig. We bouwen elke dag een klein feestje. Diana: ‘Alles beter dan oorlog.’ In haar geboorteland Afghanistan blijken 39 burgers gedood door Australische militairen voor wie het ‘ontgroeningsprogramma ook het uitvoeren van executies bevatte.

Elke dinsdag- en donderdagochtend fysiotherapie of osteopathie. Zoals van Max van ‘studio’ Hans van Leeuwen. Diana coördineert de fysiotherapie en osteopathie, zoals Trudy de supervisie heeft over de huisapotheek en Elly chef keuken is. Zelf administrateur en programmamaker. De kerstdagen? We zijn er geen seconde mee bezig. Het is beslist een luxeprobleem dat gewauwel over die godverdommese kerstdagen. Eigenlijk is het meelijwekkende armoe.

Ik wil onze vrienden het intrieste leed van onze geliefde diva Patty Brard niet onthouden. Dit knipte ik vanochtend uit de kwaliteitskrant AD. Ik had het bericht niet graag willen missen. Bij het onderstaande verflauwt mijn aandacht voor Biden en die hysterische patiënt Trump die zelfs door zijn eigen familie niet in bedwang kan worden gehouden. Op wiens kosten voert de raaskallende psychopaat bij verlies straks al die rechtszaken? Betaalt hij die uit eigen zak? Of laat de volksmenner zijn gehersenspoelde Republikeinse klapvee voor zijn weerzinwekkend dampende egotripperij en oorlogsretoriek opdraaien waarvan meer dan tien procent van de gezinnen leeft onder de armoedegrens? Miljoenen Amerikaanse kinderen eten eigenlijk alleen nog maar op (en dankzij) school. Ze zijn, net als hun ouders, niet verzekerd, nergens tegen. Vooral in de volledig verpauperde achterstandswijken slaat in Amerika de corona toe. Tien miljoen besmettingen, 250.000 doden. Terwijl in de VS elk moment de hel kan losbreken, gaat Trump doodleuk naar de golfbaan. Narcisten en verantwoordelijkheidsbesef. Stop met tellen, riep de valse profeet, en het tellen van de stemmen ging door, gelukkig, en ondertussen worstelde Patty Brard zich door onpeilbaar diepe dalen. Hier leven we heel erg mee met haar en haar man. Die heet Antoine. Ach ja.

Het AD. Niet schrikken hoor:

Patty Brard begint langzaam maar zeker weer op krachten te komen en te herstellen van de dood van haar hondje. Zij en haar man Antoine van de Vijver gingen verschillend om met hun verdriet nadat hun hond Lulu in september overleed. Het stel heeft daar nog steeds problemen mee, vertelt de presentatrice donderdag in het AD. ‘Het moeilijke was dat hij en ik in eerste instantie op een andere manier het rouwproces beleefden’, aldus Brard in een exclusief vraaggesprek met de krant. ‘Gelukkig kunnen we er nu wel over praten, al zijn we er nog lang niet.’ Dat heet opluchting. Volgens Brard kon Van de Vijver niet begrijpen dat ze na het overlijden van Lulu weer snel aan het werk ging. De presentatrice zegt dat ze haar echtgenoot nog nooit zoveel verdriet heeft zien hebben. Het was hartverscheurend. Hond Lulu overleed na een tijd te hebben gekwakkeld met haar gezondheid. Brard vindt over het verdriet na het overlijden van een dier “de houding van mensen die nooit liefde voor dieren hebben gekend verschrikkelijk.”  (…..)

Konden Patty en Antoine eerst niet samen praten over het heengaan van Lulu? Vreselijk voor die twee. Nu wel? Maar zijn ze er nog lang niet? Jeetje. Hoelang had Antoine gewild dat Patty thuis bleef rouwen om die hond? Lulu…. alleen die naam al. Dan zie ik een kwispelstaartend beestje op korte pootjes voor me met de nodige veren in de bips….  Josephine Baker en Parijs. Dat ongeveer. Een hondje met pluimoortjes. Waar doen Lulu nog meer aan denken? Aan Toon Hermans; die zong erover. Zou er voorafgaande aan de crematie van Lulu een rouwdienst zijn gehouden? Ja toch zeker wel. Zouden Patty en Antoine de kapel goed vol hebben gekregen in deze tijd met veiligheidsaanscherpingen vanwege de corona? Ach ja… Liggen hier uw problemen? Krijgt Brard ondersteuning van bijvoorbeeld seksoma Patricia Paay? Zal toch wel. In voor- en in tegenspoed. Waar wordt de as van Lulu verstrooid, of is dat al gebeurd? Was Mieke Telkamp erbij? Hadden Patty Brard en haar man een PGB voor Lulu die al een poosje met haar gezondheid gekwakkeld schijnt te hebben? Waren ze samen budgetbeheerder en beiden zorgverlener? In een Nederlandse dierentuin breken twee chimpansees uit. Ze lopen over van de stress en zijn daardoor levensgevaarlijk. Een jongetje komt op een paar meter van de apen. Het had zijn dood kunnen worden. De apen naar Lulu in het hiernamaals geschoten om de meest vreselijke dingen te voorkomen. En ja hoor: een dag later activisten die bij de dierentuin een demonstratie komen houden omdat twee chimpansees door geweld om het leven zijn gekomen. De pers er natuurlijk als de kippen bij. (Moeten die activisten nooit werken?) We zijn nog steeds niet van die sluipmoordenaar Covid-19 af. De ziekenhuizen hebben nog altijd handenvol werk. Positief getest zorgpersoneel werkt door op onderbezette corona afdelingen. Met gevaar voor eigen leven. Jawel, met gevaar voor eigen leven. Buurman Charles die een filmpje liet zien van een oergezonde binnenschipper of cruisevaarder van om en nabij de 40, net vader geworden, die aan corona overleed en er op het laatst uitgemergeld met een doodshoofd uitzag als iemand uit de concentratiekampen van de nazi’s. En ondertussen legt het onnozele AD zijn oor te luisteren bij het ontembare aandachtorgel Brard en haar wankelmoedige echtgenoot. Maar ja, als die ook Antoine heet…. En mijn blonde kakeltantetjes van Goede Morgen Nederland neuzelen gruwelijk met hun lege hoofdjes in de nieuwe najaarscollectie van Bristol of de chimpansees toch niet beter in leven gehouden hadden moeten kunnen worden misschien, mogelijk en waarschijnlijk…. Maar vooral leven we mee met de aandoenlijke kinderboekenschrijfster Patty Brard, de mannelijke Antoine en hun schattige Lulu die ging hemelen. Het is niet niks wat ze voor hun kiezen kregen. Maken wij ons druk om de corona doden. Doden zoals ook die bekende taxichauffeur uit Utrecht, hij was er binnen een paar corona tellen geweest.
Laat ons Biden, zeg ik Tommy Wieringa na. En wat is ze een verademing vergeleken bij de uitgestreken bijbelfetisjist Pence die vicepresident Harris! En wat geestig gekozen door de Republikeinen: een persconferentie vol onbewezen beweringen over fraude en zo meer van een advocaat met een Italiaanse achternaam in dienst van de maffiose godfather Trump en in Philadelphia gegeven tegen de gebladderde garagedeur van een tuincentrum en recht tegenover een begraafplaats annex crematorium en naast een seksshop. En dan laat het AD Patty Brard grienen over haar dode hondje. Om met Mieke Telkamp te zingen: waarheen, waartoe.

****

Ha die Johan,

Ik had dat artikel over die hond van Brard ook gezien in het AD,  tenen krommend. Deze blog dus nu helemaal met veel plezier, en met een dikke vette instemmende glimlach, gelezen. Hoop dat alles nog in orde is bij jullie.

Groet en dikke knuffel en kus aan Ellen.

Albert.

****

Goeie morgen Annelies:

Als een mantelzorger af en toe een time out neemt redt hij het wel. Dat is tenminste mijn ervaring. De verzorging van Ellen is een continu en bijna bedrijfsmatig proces, maar niet mijn grootste probleem, dat is eerder het bureaucratische gedoe er omheen. En tegen het einde van elk jaar valt er weer het nodige te regelen voor het nieuwe jaar. Weer andere ambtenaren en van mij weer hetzelfde verhaal als al vele jaren. Veel ambtenaren zijn buitengewoon vermoeiende mensen en werken als een rooie lamp op een stier zoals ik, omdat ze niet zelfstandig kunnen of durven denken over zaken die voor mij zo logisch en ook zo vanzelfsprekend zijn. Nu geeft ook de VVD in zijn gloednieuwe verkiezingsprogramma al toe dat we veel te ver zijn doorgeschoten in de zorg met de marktwerking. Wij wisten dat al een tijdje. Nu komt de zorgverzekeraar met zijn eigen aparte zorgwinkels voor hulpmiddelen en heeft de vertrouwde apotheek het nakijken. Heb je wat opgebouwd met de apotheek, breken anderen het weer af. En straks wordt die maatregel natuurlijk weer teruggedraaid gelijk zoveel vernieuwingen die niet bleken te werken. Zelfs het onderwijs is er niks bij. Ik moest voor de zorgverzekeraar eens een formulier invullen. Het leek me een routinezaak. Ellen moest het formulier ondertekenen en ik ook. Maar door de parkinson kan Ellen de pen niet meer hanteren. Was toen ook al zo. Dat is nou juist één van de gevolgen van een spierziekte als parkinson. Een kind van de lagere school begrijpt dat, een volwassene achter een zorgloket klaarblijkelijk niet. Ik tekende voor Ellen met de mededeling dat de ziekte van Parkinson daar de reden van was. Dus nog uitleg ook. Kreeg ik te horen dat Ellen per se moest tekenen. Zo niet dan moest ik haar via de rechtbank ontoerekeningsvatbaar laten verklaren. Dat verschrikkelijke woord alleen al! Ontoerekeningsvatbaar! Dan kreeg ze een curator of bewindvoerder of weet ik veel wat. De stoom kwam uit mijn oren. Of die mevrouw de ambtenaar ook zo zou handelen als haar man door parkinson niet zijn handtekening meer zou kunnen zetten? Ja dus, als dat nu eenmaal de regels waren. Vreselijk, vreselijk. Vroeg ik de ambtenaar, een jonge vrouw, hoe dat ging bij iemand die blind was. Moest je die dan ook maar meteen ontoerekeningsvatbaar verklaren omdat hij niet van punt A naar punt B kon omdat hij punt B niet zag?! Ja daar zei ik zowat. Van dit soort voorbeelden heb ik er nog veel meer. Ik zal ze je besparen. Het gevaar van een overgeorganiseerd land is dat het individu op diverse kantoren zijn verstand thuis laat en dat alleen nog maar in zijn vrije tijd gebruikt. En werken doen veel ambtenaren om hun vrije tijd heen. Ben ik cynisch? Klopt, ik ben heel cynisch, ik ben het geworden. Maar ook ironisch. Gelezen dat het schattige pluimoor hondje Lulu van Patty Brard en haar lieve echtgenoot Antoine dood is? Brard vertelde dat zij en haar man heel verschillend met het overlijden van Lulu omgingen. Antoine was ontroostbaar, maar nu ging het gelukkig alweer wat beter, al waren ze er samen nog lang niet. Maken wij ons druk om de corona perikelen en de vereenzaming in de Nederlandse verpleeghuizen die tijdens de lockdown ook heel veel levens eiste. Maar dan Patty Brard die zwaar gebukt gaat, nog steeds, onder de dood van Lulu en de neerslachtigheid van Antoine, rijp voor een hele batterij aan psychiaters en psychologen zoals Donald Trump advocaten heeft. Weet jij dat toevallig? Lulu was al een poosje ziek en zou Patty Brard een PGB voor Lulu hebben gehad en ook die droeve rondgang langs die zorgloketten hebben moeten maken? Een PGB voor de mandlegerige Lulu, dat moet in dit gekke Nederland toch tot de mogelijkheden hebben behoord? Iets anders: ja, ik ga een Nigeriaanse migrante coachen die in de Nederlandse zorg doorgaat voor het diploma verpleegkundige. Maar ze was altijd gewend voornamelijk in het Engels te communiceren. Ze moet zich nu richten op een betere spreek- en schrijfvaardigheid in het Nederlands. Want anders krijgt ze het papiertje niet, ook al heeft ze een schat aan ervaring in de zorgsector en daarvoor het bankwezen. Ik zie je op de wandeling. Dan zal ik wel weer van mijn hoofdpijn en duizeligheid af zijn. Daar schijnen de meeste mantelzorgers van tijd tot tijd last van te hebben. De mantelzorger als emotionele jojo. Ik lig ‘de laatste tijd veel wakker ’s nachts en dan kijk ik regelrecht in een zwart gat. ’s Morgens kikker ik weer een beetje op bij een volle thermoskan sterke koffie. Zo vergaat het de mantelzorger. Zeker ook mijn vriendelijke buurtgenoot hier van wie zijn vrouw de diagnose Alzheimer heeft sinds begin dit jaar. Zijn vrouw scheldt hem dagelijks verrot, beticht hem van de gekste dingen als overspel, en loopt telkens weg. Moet hij er op de fiets achteraan om zijn zieke vrouw te zoeken. Tsja Annelies, en dan ruimt dat rare populistische AD een pagina in voor Patty Brard om haar te laten leeglopen over Lulu die ging hemelen. De theaters zijn dicht, maar niet het theater Patty Brard.

Bijzonder mooi, zeer alle inspanningen van de hele club waard! Charles.

Hi Johan,

Mooi die foto’s van Ellen en Diana! Heel lief 🙂 En oh ja dat verhaal van Laura H. klinkt verschrikkelijk. Zo heftig. Zoveel kinderen worden echt gewoon een beetje vergeten, heel naar. En ja gezellig ergens in november! Laat maar even weten wat jou uitkomt. Als de horeca nog dicht is halen we een koffie en lopen we een rondje door het park?

Liefs! Vooral ook voor Ellen,

Annelies.

****

Ben weer bijgelezen, wat een juweeltjes  weer Johan!!! Wat een leesplezier! Wat geweldig  de  mooie foto’s van Ellen. Wederom wordt  bewezen wat goede persoonlijke zorg en aandacht door betrokken verzorgers kan doen. Zo mooi om te zien.

Groet  Albert

****

Hallo Johan!

Ben even vertraagd: de World Series maken dat ik pas om een uur of zes ’s ochtends naar mijn bedje ga. Mooie foto’s ook van de ochtendgymnastiek van Ellen en Diana. Peter Janssen is getrouwd met een vrouw uit India. Hij woonde daar (in het zuiden van het land, aan zee in het dorpje Udupi, 400 km ten westen van Bangalore al telkens een paar maanden per jaar. Nu permanent. Dus niet meer in de ‘zandbak’ Dubai. Zo doe je dat als die Jaap Montijn. Schitterend toch! Eén van de voordelen van internet. Gewoon iemand opzoeken die je uit het (verre) verleden kent. Was op de hoek van de Vleutenseweg (richting Groeneweg of Billitonkade) ook niet een café? Toen ik bij UVV speelde ging ik daar vaak biljarten met Henk Heinen of Cas Davids. Misschien is (Dick) Blijenberg begonnen in de Waterstraat. Geen idee. Hij (zijn bedrijf) had Vrumona in Bunnik als klant. Mijn schoonvader was daar bedrijfsleider. Ben met de laatste een paar keer in de zaak van Blijenberg geweest. Dat was in de Damstraat. Zowel Blijenberg als Vrumona was sponsors van DOS.

Groet en dikke kussen voor Ellen en Diana,

Jan.

****

We volgen niet alleen zo goed mogelijk de richtlijnen van het RIVM maar ook die van het tuincentrum. Verlichting in de voortuin bij het ingaan van de wintertijd. In alles is 2020 anders, dus ook maar een vroege kerstgedachte (of iets dergelijks) met een lange aanloop naar de feestdagen. Als stip aan de horizon. Trouwens, elke dag is er één. De buurman is nu ook begonnen. Het werkt aanstekelijk. De verlichte dennenboom straalt sfeer uit. Hoorde dat inmiddels ook de kruidkoekpepernotenbranche in zwaar weer verkeert. Er is door de corona veel minder vraag naar pepernoten vanwege het (vaak ritmische gedachteloze) gegraai in schaaltjes. Veel verpleeghuizen en andere zorginstellingen doen dit jaar niet aan pepernoten. Ook de vuurwerkbranche piept. Misschien mag er straks wel helemaal geen particulier vuurwerk worden afgestoken. De ziekenhuizen zijn immers toch al overbelast door die Covid-19. En elk jaar weer regent het vuurwerkgewonden op de spoedeisende hulp. Als de ziekenhuizen niet meer vol liggen met de jaarwisseling dan is het toch vooral ook wel het zorgpersoneel dat zoveel mogelijk een vrije Oud & Nieuw verdient. Zou je denken… Maar nee, de vuurwerkbranche piept. Het aantal gewonden, sputtert een woordvoerder tegen, zal dit jaar heel erg meevallen. Hoezo? Omdat het gevaarlijkste vuurwerk niet verkocht mag worden. Ach natuurlijk, zo zit dat uiteraard. Je zal maar Rutte heten en van dit land premier zijn. Eerst de eigen portemonnee en dan de volksgezondheid. Maar heeft de VVD van Rutte die mentaliteit niet uitgevonden en geëxploiteerd? Is hij de VVD intussen ontgroeid en zweeft hij ergens ver boven alle partijen door het grijze en waterkoude instabiele politieke luchtruim? Het zou zo maar kunnen inmiddels. De kruidkoekpepernotenbranche en de donderbussenoorlogsbranche – neem de gemiddelde Nederlander maar eens zijn pleziertjes af. Je moet overigens niet depressief van aard zijn als je momenteel voor anderhalve dag mantelzorgverlof waar dan ook naartoe gaat, naar Limburgs Valkenburg bijvoorbeeld. De zomer is er alweer heel lang weg. De vrolijkheid met orkaankracht achter de in nevelen gehulde horizon verdwenen. Een nagenoeg leeg hotel. Het regende in Valkenburg als overal elders in Nederland pijpenstelen. Buiten verlichting alsof daarop bespaard moest worden. Leven bij een spaarbrandertje. Slechts een enkel restaurant beschikbaar voor een eenvoudige afhaalmaaltijd. Je woei uit je jas. Het decor voor een horrorfilm. De Cauberg gehuld in schemerdonker en mistflarden. Een afhaalpizza in een hoekje van het hotel bij een kaarsje en een glas witte wijn. Eén grote crisis. En toch een duidelijk gevoel van ontspanning. Even sterk zijn: op de radio I’ll never find another you van The Seekers uit 1968. Nu niet weemoedig worden. Dan volgt Doris Day met het meesterlijke Move Over Darling uit 1963. Ik denk aan Ellen, zoals eigenlijk voortdurend, Doris Day was in alles haar idool. Ik snijd zowat de stugge pizza met vier kaassoorten van tafel. Vroeg naar bed met documentatie over vrijwilligerswerk in lesgeven aan migranten. Geen vragen stellen aan migranten waarop het antwoord ja of nee volstaat. Ze dwingen een zin uit te spreken. En nog veel meer adviezen in de uitgebreide documentatiemap. Buiten plensbuien en geen mens te bekennen. Steentjes op de glazen hoteloverkapping die hagel doen vermoeden. Wind, storm en regen. Sean Connery dood. Weer een niet te beredeneren aanslag met onthoofding in Frankrijk, nu in Nice. De geriatrische dwangbuis patiënt Donald Trump die blaft dat de Amerikaanse artsen het aantal doden in de VS uit eigen belang valselijk overdrijven. In zijn doodzieke fantasie krijgen de Amerikaanse artsen voor elke coronadode extra betaald in de vorm van een bonus van tweeduizend dollar. De tokkies van Trump klappen hun handen stuk van sneu enthousiasme. Psychologen zullen wel overuren maken. Ze hebben de hoofdprijs. Weer thuis de volgende dag meteen de voortuin met zijn kerstboom in het licht gezet. Met die corona moet dat eind oktober al ruimschoots kunnen. En zo niet dan doen we het toch. We worden al genoeg geleefd, niet ook nog eens door de kalender.

Voor Jan: Als je bij dat café, dat ik in mijn vorige blog aanhaalde, de Vleutenseweg overstak, liep je de Billitonkade op. Er staat me bij dat het café De Windhoek heette. Maar ik kan me vergissen. Het veranderde nog wel eens van eigenaar en van naam. Café Jaffa ook. Café-Biljart stond er met grote letters op de gevel. Als je er naar binnen wilde, moest je eerst hele dikke stugge gordijnen van skai, kunstleer of iets dergelijks, opzij schuiven, net als in het café van die voormalige stopperspil van Elinkwijk Job Gademans in de Damstraat. Daar dronk ik mijn eerste pilsjes tijdens het lopen van mijn krantenwijk. Schoof die gordijnen van skai opzij en de lucht van verschraald bier en sigarettenrook kwam je tegemoet. Dat café De Windhoek doet me ergens aan denken. Henk Heinen beschouw ik als misschien wel de meest memorabele figuur uit mijn tijd bij het honkbal van UVV. In een sleutelwedstrijd in 1968 tegen HCTIW uit Amsterdam spande het erom. Heinen was pitcher en hij gooide niet maar hij smeet. Hij smeet de ballen alle kanten op behalve de goeie. Heinen keilde UVV in één groot foutenfestival naar de degradatie. Niet dat de anderen zoals jij geen schuld hadden Jan maar Henk Heinen was de zondebok en het mikpunt van in azijn gedoopte hoon. Zijn zus, zwager (woonden aan de Billitonkade) en nog wat familieleden zaten op de tribune. Ze konden het niet meer aanzien. Ik hoorde later ook dat ze het verschrikkelijk vonden hoe hun dikke Henk door zijn eigen publiek werd uitgejouwd en uitgescholden. Dat moet ook niet mals zijn geweest. Zo ging dat toen nog bij het honkbal van het opportunistische UVV. Tegenwoordig is het er net een begraafplaats, toen niet. Aan de overkant van het Amsterdamrijnkanaal bij de flats van de Cervanteslaan en de Johan Wagenaarkade (waar Marco van Basten woonde) kon je de wedstrijden op de voet volgen. Enfin, die Henk Heinen maakte er zo’n potje van en had het zo zwaar te verduren dat zijn zus, zwager en andere familie van de tribune opstonden en hoofdschuddend terug naar huis fietsten. Een vreselijke zondagmiddag. Om de ellende te vergeten stopten ze bij café De Windhoek en gingen aan het bier. Ze spoelden alle ellende weg. UVV was even verderop bezig met veel schaamte te degraderen. Maar in de vooravond werden die gordijnen van skai opzij geroetsjt en struikelde het scheldende publiek van UVV brallend en over zijn toeren van geluk de kroeg binnen. Open die tap, daarop moest gedronken worden, veel gedronken worden. Waarop? UVV had zo’n beetje in de laatste halve seconde toch nog gewonnen en was niet gedegradeerd. Het was een filmscript, Alfred Hitchcock. Het was alsof iemand een nagenoeg dood scharminkel had gereanimeerd tot een vrolijke Frans. Er was al geen hartslag meer. Die zus van Henk Heinen wist niet wat haar overkwam in dat café. Ze ging op de schouders bij totaal onbekende mannen. Rondje in polonaise om het biljart. Met één been in de hel had Henk Heinen voor eeuwig geschiedenis geschreven met een home run en alle honken bezet. Vier punten en net één punt genoeg om niet te degraderen. Het duurste punt van de gehele jaren zestig. Hoe meer bier hoe groter de talenten van Henk werden getriomfeerd en opgehemeld in De Windhoek. Die zus van Heinen, zijn zwager en de rest van de familie konden later niet vertellen hoe ze die zondagavond weer thuis op de Billitonkade waren gekomen. Gelukkig hoefden ze alleen maar even met de fiets aan de hand de Vleutenseweg over te steken. Door die Jaap Montijn komt weer het nodige boven drijven. Mijn hele jeugd reed over de Vleutenseweg de blauwe stadsbus lijn 4 van het GVU. Ik was al met Ellen en we woonden in Amstelveen toen ik een keer zag dat ze lijn 4 hadden veranderd in lijn 8. Toen hield de Jaffastraat op mijn Jaffastraat te zijn. Zo’n tramlijn 16 in Amsterdam met al zijn historie ga je toch ook niet omdopen! Volgens mij was het met Jaap dat we alle buslijnen van Utrecht uit ons hoofd leerden, en waar was dat goed voor geweest! Ze hadden zo maar van lijn 4 lijn 8 gemaakt. De Jaffastraat hield op te bestaan.

Hallo Johan,

Zo af en toe ga ik op zoek naar mensen die ik gekend heb. Jij bent daar een van. 
Destijds woonde je volgens mij op nummer 16 
in de Jaffastraat, een benedenwoning. Zo af en toe heb ik in de afgelopen jaren wel meegekregen dat je journalist was geworden. En dat snapte ik wel. We hebben iets met 
honkbal gedaan maar ook met voetballen. In je blog lees ik dat je 
helaas te maken hebt met een zieke partner met dementie. Dat is zeer verdrietig omdat naast de geestelijke teruggang vanwege de dementie een geliefde met parkinson en Lewy Body nog een 
extra dimensie kent. Ik las de blogs met grote belangstelling. Ter info over mijzelf. Wij woonden op nummer 22bis, later nummer 68. Onze vader was militair en werkzaam bij de fotodienst. Mijn moeder is inmiddels 95 jaar 
en is dementiepatiënt in het Voorhoevehuis. Na de HBS heb 
ik kort gestudeerd aan Neyenrode. Vervolgens 40 jaar gewerkt 
bij een verzekeraar in financiële functies.

Vriendelijke groet, Jaap Montijn.

Dag Jaap.

Wat bijzonder dat jij ouwe buurtgenoten probeert te traceren van wel vijftig jaar terug, en zo niet langer geleden. Leuk dat je onze website met zijn blogs hebt bezocht. En ja dat honkballen, dat heb je goed onthouden. Eigenlijk was het onverantwoord wat we met dat honkballen in het Majellapark uitspookten. Overal op dat grasveld zaten onder zomerse weersomstandigheden moeders op een badhanddoek of kleedje naast een kinderwagen. En wij sloegen die ballen, haast straatklinkers, links en rechts het park in. Erg gecontroleerd ging dat niet. Dat er nooit ongelukken zijn gebeurd verbaast me meer dan een halve eeuw nadien in hoge mate. Ik herinner me dat ooit eens een bal op het dakje van een kinderwagen uiteen spatte. Die nummering in de Jaffastraat klopt. Wij woonden op 16, later 50. Je had aanvankelijk nog in de nummering bis en bis A. Je moeder 95 intussen, ik herinner me haar nog, sterker: ik zie haar zo voor me. Woonden jullie niet in de flat onder de familie Pouw of Pauw? Die hadden een mooie dochter, heette ze niet Irma? En op de begane grond had je moeder Ramak, een pedicure, met haar zoon en dochter. Bij die mensen moet ik ook meteen denken aan dat dode konijn dat enkele dagen in de zon lag te stinken. Een afschuwelijke lucht hing er in die brandgang. Gekke details onthoud een mens van zijn vroege jeugd. Schuin boven ons woonde een echtpaar van wie hij nogal dronk. Dat was iets verschrikkelijks voor mijn ouders. Helemaal als bij die buren tijdens ruzie het serviesgoed tegen de muur aan werd gesmeten. Dat is meerdere keren gebeurd. Als we onze poort uitliepen en een klein stukje naar links gingen dan kwamen we langs een café waaruit altijd een lucht van verschraald bier kwam. De naam van dat café weet ik niet meer. Maar wat ik me wel herinner is dat ter hoogte van dat café mijn moeder altijd contact zocht met de Here Jezus. Volgens mij veranderde dat café voortdurend van eigenaar. Ik weet nog dat wij recht tegenover de schoenmaker woonden. Als ik me goed herinner heette die schoenmaker De Kleuver. Hele karrenvrachten schoenen nam hij wekelijks onder handen. Ik ging nog wel eens bij hem kijken. Hij had een wat dommige knecht die de verzoolde schoenen op een bakfiets terugbracht naar de klanten. En eveneens tegenover ons, naast de schoenmaker, kwamen op zaterdag de luitjes van de postduivenvereniging altijd samen. Dan gingen die duiven in manden, gingen ze in de laadruimte van een grote vrachtwagen, en werden ze ergens, Joost mocht weten waar, ik dacht ver in Frankrijk tot bijna Spanje, losgelaten voor een wedstrijd welke duif het eerst terug was. Het brood werd nog rondgebracht met een handkar met onvoorstelbaar grote wielen. Ook de melkboer kwam aan de deur. Meneer en mevrouw De Kruyff of zoiets van boter, kaas en eieren. Op zaterdag verschenen in de middag drie muzikanten met een trompet, een drumstel en nog iets om voor de deur een paar deuntjes te spelen. En daarna rond met de pet. Een orgeldraaier hadden we ook en een schillenboer. De Jaffastraat ja in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw! Je roept wat bij me op zeg. De mensen die een auto bezaten stonden ‘m op zaterdagmiddag voor de deur te wassen, dat hoorde zo. De tijd van nog het touwtje uit de brievenbus van de voordeur. Het eeuwige gezeur van wat de buren er wel niet van zouden vinden. En bij de buren was het al niet anders. Er kwam nog een scharensliep aan huis. Je bent met pensioen, veronderstel ik. Veertig jaar bij dezelfde baas, dat is mij nooit gelukt. Misschien was ik daar te onrustig voor. Mijn in alles fantastisch mooie echtgenote Ellen heeft parkinson en Lewy Body, klopt. Het is heel verdrietig allemaal. Maar wij weten zelfs van deze loodzware jaren nog een bijzondere tijd te maken. Ik ben daar ongeveer tien mensen verschrikkelijk dankbaar voor. Het is echt een ploeg die dicht om ons heen staat. En ja, die website van ons met de blogs, we krijgen er veel reacties op, en jij bent niet de eerste die door die website en blogs na meer dan vijftig jaar ineens weer opduikt. Leuk hoor. Bedankt daarvoor. En all the best.

Johan.

Hallo Johan,

Leuk zo van je te horen. Die zestiger jaren blijven bijzonder. Wij speelden honkbal onder de naam Blijenberg Bliksems, een installateur uit de Waterstraat, die sponsorde. Tja de familienamen kloppen wel. Yrma Pauw heette ze. Mijn moeder heeft tot april 2019 zelfstandig op de Jaffastraat gewoond. In de loop van 2018 openbaarde de dementie zich meer en meer, en net als jouw vrouw heeft ze een vorm van Lewy Body. Ondanks slecht zien  en horen werd ze angstiger doordat in haar beleving er mensen over haar balkon ‘s nachts binnenkwamen en dan kwamen eten, wassen etc. Ze zag ze en hoorde ze praten. Erg triest. Dus ik kan me goed voorstellen wat jij meemaakt. Gelukkig heeft onze dochter veel steun gegeven doordat ze in neuro science is gespecialiseerd.

Met vriendelijke groet Jaap.

Beste Jaap,

Inderdaad, de Lewy Body ging ook hier heel lang gepaard met wanen, schizofrenie en achterdocht. En zo zat de relatie van mijn dierbare en onvervangbare Ellen en mij totaal niet in elkaar. De diagnoses parkinson en LB waren toen nog niet gesteld. Het was gissen naar wat er met mijn vrouw aan de hand was. Ik begon aan een echtscheiding te denken. Maar scheiden van Ellen, ik kon helemaal niet zonder haar. En zij niet zonder mij. Het was een nachtmerrie. Velen kunnen zich dat niet voorstellen, jij misschien wel. Toen viel het kwartje, ze bleek ziek. Ik heb me vaak afgevraagd waarom ons dit moest overkomen. Ik stel me die vraag eigenlijk nog steeds. Dat angstige waarover je schrijft dat herken ik. Ook Ellen zag dingen die er niet waren. En ik maar proberen haar die onzin uit het hoofd te praten. Ik sprak een paar dagen geleden een buurman van iets verderop. Zijn vrouw is dementerende en je ziet haar veelvuldig gedesoriënteerd vanachter een rolstoel op straat. Haar man loopt er een paar meter achter als een waakhond. Onrust en nog eens onrust. En haar man maar beschuldigen van alles en nog wat. Ze scheldt hem uit voor rotte vis. Ik stond naar hem te luisteren en kreeg er tranen van in mijn ogen. Om die reden ga ik misschien wel vrijwilligerswerk voor de Stichting Alzheimer doen. Gesprekken daarover zijn gaande. Iets in het verlengde van mijn vak en met de ervaring als mantelzorger. Hoeveel jaar heeft je moeder wel niet op de Jaffastraat gewoond? Meer dan zestig jaar? Dat moet richting de zeventig jaar zijn! Ongelofelijk. Op de Jaffastraat klinkt trouwens veel leuker dan in de Jaffastraat. Je bent op zoek naar oude bekenden, heb je behalve mij nog een paar andere mensen van de vroegere Jaffastraat opgespoord en gesproken? En ja, Yrma Pauw, daar kreeg ik het helemaal warm van, ook hartje winter. Lekker ding. Zeiden we het toen al zo? Een zeer verleidelijk meisje. Ze was verkikkerd op die jongen van de overkant, op de hoek van de Queridostraat. Hij heette Woltering, als ik me niet vergis, Leo Woltering. Met zijn broer Herman voetbalde ik. Op de hoek van de Jaffastraat en de Queridostraat stond een schitterende boom, een Japanse kers. Als die in bloei stond was het feest. Maar er moest geen bui regen komen. Die familie Woltering verloor een gezinslid door verdrinking in de Noordzee bij Schoorl, Camperduin of Groet, in elk geval ergens aan de kust in de kop van Noord-Holland. Daar hield vader Woltering een zenuwtik aan over. Het leek sindsdien wel of zijn hoofd en nek bijna los op de rest van zijn lijf zaten. Ze waren heel christelijk de Wolterings en kennelijk dacht die vader, hij was ouderling, dat hij, ondanks zijn verdriet, van de Here Jezus moest blijven glimlachen. Er lag iets krampachtigs op zijn gezicht bevroren. Wat zou er van Yrma Pauw geworden zijn, weet jij dat? Op welke lagere school zat jij trouwens in die vijftiger en begin zestiger jaren? Je had er drie op een paar vierkante meter. Ongelofelijk eigenlijk. Mijn beste vriend uit de Jaffastraat, dat was Jan-Willem Jansen, hij woonde richting groenteboer Borst die met kanker zo jong en treurig aan zijn eind kwam. Jan-Willem Jansen van katholiek. Wij hervormd. We zaten op verschillende lagere scholen en daar lag slechts het Majellapark tussen, maar in werkelijkheid was het een hele wereld van wederzijds onbegrip door toedoen van volwassenen. Het was nog de tijd van de hokjesgeest. Al op de Jaffastraat begon ik geloof te zien als iets voor domme, zwakke en onzekere mensen. Mijn opa woonde bij ons. Heel geregeld kwam de dominee voor hem. Pettinga heette die schijnheilige ziel. Als mijn opa er niet was dan zei mijn moeder dat hij ook voor haar en mijn vader binnen kon komen. Maar nee, Pettinga had dan ineens haast. Hij kwam met Gods woord onder zijn arm voor die grote gematteerde sigaren van Elisabeth Bas die mijn opa rookte of pruimde. En die fles jenever die mijn opa tussen de handdoeken en overhemden stiekem in zijn kledingkast had staan. Dat pruimen van mijn opa was een verhaal apart, hij spuugde dan tot afschuw van mijn hele familie voortdurend in een afgedankt conservenblikje. Als die volksverlakker van een dominee Pettinga had gezegd dat mijn moeder op haar hoofd moest gaan staan dan was mijn moeder op haar hoofd gaan staan. Ik realiseer me bij het optikken van die zin dat ze altijd een rok aan had, nooit heb ik mijn moeder in een spijkerbroek of zoiets gezien. Ja met vakantie wel eens, zo’n linnen lange kreukbroek. De beste dominees uit die tijd geloofden in de Beatles en de Stones maar niet in een hiernamaals. Dat wist ik van mijn oom Ab. Pettinga had zijn hoop gevestigd op Elisabeth Bas. In de zestiger jaren zat ik op de hbs aan de Koningsbergerstraat, net als jij. Ook daar hadden we een dominee. Overleed er een klasgenoot van ons aan hersenvliesontsteking en zei die dominee dat onze dode klasgenoot bevoorrecht was omdat hij naar de Heer mocht. Was zelf gegaan kwijlbabbel, dacht we. Jammer dat we toen al niet zover waren dat we het ook zeiden tegen die dominee die Van der Linden heette als ik me niet vergis. Dat jij bij de Blijenberg Bliksems hebt meegedaan, geweldig. Was een zekere Martin Sluis daar niet de werper van? Hij woonde aan het park in een van die dure huizen. Sluis was een linkshandige pitcher die de junioren van UVV haalde. Met hem zat ik op de middelbare school. En was Peter Janssen van Majellapark 8 niet coach van de Blijenberg Bliksems? Peter Janssen speelde in de jaren zestig in het eerste van UVV. Nu is hij hotelbaas in een van die zandbaklanden in de Arabische wereld. Bij de Jaffastraat moet ik al gauw terugdenken aan de seringenboom die bij ons in de tuin stond. Het is de associatie, de Jaffastraat en witte seringen. Die witte seringen roken zo lekker en maakten gelukkig. Onder die boom stonden een tafel en een paar houten stoelen tussen verder wat rozenstruiken. We hadden een mooie tuin en de balkons van onze directe buren hingen daarboven. Privacy nul natuurlijk in die tuin. Maar daar dacht men vroeger heel anders over, veronderstel ik. Ik heb mijn ouders er in elk geval nooit over horen klagen. Ik heb in geen jaren en jaren meer aan de Jaffastraat teruggedacht, maar door jou doe ik dat nu weer. Veel is er weggezakt maar lang niet alles. En je ziet, dan pak ik de pen. Ik herinner me een groot plakkaat bij ons aan het raam met Willem Drees, vadertje Drees. Ze vonden bij ons thuis dat je op vadertje Drees moest stemmen omdat die voor een goeie ouderdagvoorziening had gezorgd. Voorheen was het volgens mij de CHU geweest.

Ik groet je allerhartelijkst en bedankt voor het contact dat je opnam,

Johan.

****

Ellen, kom je straks bij mij in de tuin zitten? Kom je straks in het voorjaar een glas witte wijn bij me drinken in de tuin? Je weet toch dat ik een huis heb kunnen kopen, dat weet jij toch? Ellen, ik ben er zo blij mee. De eerste dagen dacht ik dat ik droomde, ik kon het niet geloven. Maar nu weet ik zeker dat ik een huis heb. Daar komen Johan en jij een glas wijn drinken hoor. Ik zie je glimlachen en je knikt. Afgesproken hè, jij komt naar mijn huis kijken.

Hoorde haar beneden praten tegen Ellen. ‘Ja madame strekken, nu strekken mooie Ellen, goed zo en blijf me aankijken.’

En Diana even later: ‘Ik vind het heel erg jammer dat ik de Ellen van vóór haar ziekte niet heb gekend. Ik vind haar zo’n leuke vrouw. Soms noem ik mensen Ellen, mijn zus of dochter bijvoorbeeld, die helemaal geen Ellen heten. Dan begint mijn dochter te lachen.’

Het is een welhaast dagelijks ritueel. De ochtendgymnastiek. Op muziek. Het is de warming up voor de komst van fysiotherapeut Leroy op dinsdag of Max op donderdag. Deze donderdag 22 oktober had Ellen een topdag. Bij Diana en later ook bij Trudy. Ze volgde iedereen in de kamer met haar ogen. Ze was alert en probeerde te praten. Af en toe heel duidelijk een paar woordjes. Rot ziekte.

Ze was altijd al een heel klein beetje mijn favoriet bij de apotheek, de enigszins verlegen maar tegelijkertijd ook altijd spontaan vriendelijke en mooie Manal uit Iran. ‘Hoe is het met uw mevrouw, meneer Carbo’, vroeg ze altijd weer aan de balie. Dat ‘uw mevrouw’ klonk zo leuk en was ook zo innemend. De gunfactor zogezegd. Manal wist dat ‘mijn mevrouw’ Ellen heette, maar haar zó noemen vond ze onbeleefd en vrijpostig. Het had uiteraard gemogen. Zeker alweer een jaar geleden vertelde ze me iets over Teheran en waarom ze naar Nederland was gekomen. Door Diana meer bewondering voor de meeste migranten gekregen dan eigenlijk veel eerder al het geval was. Door Manal ook. Dat zou onze vaderlandse gifmenger blonde Geertje eens moeten horen met zijn eeuwige gezanik over Henk en Ingrid die als enigen hard werken. Je zal toch maar Henk of Ingrid heten en steeds maar weer tot vervelens toe in het reclamespotje van die neurotische Geert worden opgevoerd. Ik zei Manal destijds dat het niet uit nieuwsgierigheid was dat ik over Teheran begon, maar uit interesse. Welgemeende interesse. Het had wellicht ook, ik weet het wel zeker, met mijn oude vak te maken, mijn jaren als chef buitenland in de journalistiek. En Manal vertelde. Het was nog de tijd dat je met een mondkapje voor gek liep op straat. Hooguit zag je heel af en toe een aanstellerige Japanner zo lopen. Intussen zo westers als maar zijn kon die Manal. Maar wat maakt dat eigenlijk uit. Nou eerlijk dan: toch wel een beetje. Gisteren belde ze ineens op. Met de hovenier Van Kleinwee uit Vleuten bezig in de achtertuin, ons eigen Eldorado dat zich nog altijd niet gewonnen geeft, maar zich toch moet gaan prepareren op bladuitval binnenkort. De oude houten schutting weg en in duizend vermolmde mootjes naar het groot vuil en tegen de nieuwe schutting, die van mijn buurman beter gezegd, een Photinia Red Robin, zoals heel deftig en geleerd op het kaartje stond. Twee schuttingen tegen mekaar, zoals een aantal weken, een buitenstaander zou denken dat we ruzie hadden met de buurman en we elkaar op een onbewaakt moment de aardappelschillen toegooiden. Iemand begon al een keer lacherig over mr. Frank Visser van de televisie. Zo heet hij toch? Maar ruzie, en mr. Frank Visser als mediageile scheidsrechter, welnee, in geen geval. Met een dubbele schutting leek het wel alsof we terug waren in de Koude Oorlog. Poetin en die geriatrische dwangbuispatiënt uit het Witte Huis met al zijn cijfersloten, het scheelt niet veel of de wereld ontploft in november met de nodige schuttingwoorden op facebook. Trump had ze vroeger al niet op een rijtje, griezelde een vroegere vazal deze week, en de laatste jaren zou het zelfs een ravage in het hoofd van de eeuwig scheldende beroepstwitteraar geworden zijn. Zeer aannemelijk. Haïti na een tropische orkaan met geen enkel golfplaten dak meer op de tot luciferstokjes verworden houten krotten, dat dieptreurige beeld in het hoofd van Trump tussen wat in een grijs verleden misschien zoiets als hersenen moesten zijn geweest. Daarmee vergeleken is onze koning, die met zijn jetsetgedrag schijt heeft aan zijn volk,  en die heel het gepeupel glashard uitlacht, in hun gezicht nog wel (eigenlijk hun verdiende loon voor alle slaafsheid) – daarbij vergeleken is WA maar een onschuldige poppenkastfiguur. Alex neemt graag zijn rol in de hele operette. Voor de rest komt hij al zoveel tekort. Wie niet gewend is om met een ander rekening te houden, kan dat ook niet. Het is hem nooit geleerd. Hij leeft in een fantasiewereld die een dom volk voor hem heeft gecreëerd. En in stand houdt. Waarom zou hij niet even naar zijn vakantiekasteeltje en speedboot in Griekenland vliegen? Het volk? Wat zal Maxima een stampij hebben gemaakt en met serviesgoed hebben gesmeten toen ze niet eens haar koffertje mocht uitpakken maar terug moest naar huis. Argentijns geschreeuw in de lauwwarme Griekse nacht. Wat een kut land dat Nederland! En terug in Nederland natuurlijk weer die cosmetische koninklijke glimlach van de grote maatschappelijke betrokkenheid (tegen betaling van een paar miljoen met laatst ook weer een onberedeneerbare salarisverhoging). Hoor mijn onnozele gereformeerde tantetjes nog zeggen heel vroeger dat Juliana, Bernhard en hun kroost, althans het kroost dat toen van de prins bekend was, zo eenvoudig gebleven waren. En dan gingen de tantetjes altijd een heel klein beetje wiebelen met hun onderlichaam. Spinraggen, veronderstelden mijn broer en ik. Je moet wel heel naïef zijn om te denken dat democratie en monarchie elkaar ook maar enigszins verdragen. Een geboren staatshoofd en een gekozen premier die voor dat staatshoofd de kastanjes uit het vuur moet halen – er is niets normaals aan, het is volslagen abnormaal. Maar let op: bij zijn volgende verjaardag straks in april vlagt hier weer bijna de hele straat voor WA. En Jan Klaassen en Katrijn slaan zich op hun dijen van het lachen. Mogen wij even vangen?! De lakei Rutte, steeds meer kubusvormig, begint me ineens verschrikkelijk de keel uit te hangen. Nu weer zich verontschuldigen dat hij wel degelijk afwist van het vakantiereisje naar Griekenland maar niet had beseft, ja niet had beseft godverdorie, dat je het als koning na alle waarschuwingen en maatregelen met een gedeeltelijke lockdown niet kon maken. Rutte was even de gezondheids- , mentale en economische crisis van zeventien miljoen Nederlanders vergeten. Even vergeten dat het aantal besmettingen weer razendsnel oploopt, naar duizelingwekkende dagrecords zelfs, en dat er weer coronadoden vallen op de volgestroomde ic’s. Even vergeten. Rutte (‘In Griekenland wel graag de bonnetjes voor Uw declaratie bewaren hoor majesteit’) begint knap onberekenbaar te worden. Inschattingsfout op inschattingsfout. Is hij overwerkt? Dat moet haast wel. Zou de koning op de laatste avond van de open horeca in polonaise mee gedronken en gehost hebben op het Plein in Den Haag? Misschien wel. Het was bij hem in de stad. Hij kon het lopen. We hebben de familie Van Oranje Nassau natuurlijk zelf zo ongehoorzaam en wereldvreemd gemaakt. Het klootjesvolk is de schuld van alles. Ook Henk en Ingrid. Manal die vanachter een triplex scherm belde vanuit een tegen corona zwaar beveiligde apotheek. Ze klonk een beetje zenuwachtig en enthousiast tegelijk. Of ik even tijd had voor haar verhaal. De apotheker van de Stationsstraat in Vleuten had besloten om, eerst als experiment, bepaalde patiënten hun eigen apothekersassistente te geven als vast aanspreekpunt. Dan kon er nooit iets misgaan. Zo er bij deze kwaliteitsapotheek al eens iets fout ging, wat eigenlijk zelden – of beter: nooit – gebeurde. Het experiment moest gezien worden als een soort buddy voor chronisch zieken als Ellen. Die was trouwens de eerste met wie de apotheek de proef wilde startte. Ellen gekoppeld aan haar, Manal. Of dat oké was? En ja, in een vergadering met alle assistentes had de apotheker eens om zich heen gekeken en had naar Manal gewezen die hij op mevrouw Carbo wilde zetten. Of ik daarmee akkoord ging. Had ik mijn sympathie, want dat is het, weer eens moeilijk kunnen verbergen? Ach, waarom zou ik ook. Manal treedt toe tot een majesteitelijk zorgteam van Ellen dat steeds internationaler wordt. Diana uit Afghanistan, als chef d’équipe zij in veel mijn vervanger, Zulay als verpleegkundige op de reservelijst uit Colombia, thuiskapster Renda uit India, en nu dus ook Manal uit Iran van de apotheek. Of ik het haar altijd wilde zeggen als ik ergens niet tevreden over was. Wat een bijna jaloersmakende bescheidenheid! Multiculti rond Ellen met ook wit – blank is rein en dat mag je tegenwoordig niet meer zeggen – uit Houten, de Zandweg in De Meern, de Zadelstraat in Utrecht en zo meer. Hoe heb ik ze allemaal bij elkaar kunnen krijgen, ik ben er niet weinig trots op. Je weet pas écht hoe het voelt je levensgeluk aan dementie te verliezen zodra je zelf tot aan je nek toe in dat proces zit. Ik overdacht het gisteren in de tuin met Van Kleinwee (tien minuten te laat en dat irriteerde me, tijd als één van mijn dwangneuroses) en die schutting en die Red Robin van twee meter. Waarom haalde ik me dit alles in die paradijselijke tuin nog steeds op de hals? Ook weer zoiets neurotisch: die tuin was perfect maar het kon altijd nog net even perfecter. Wie was er om met mij mee te genieten van de werkzaamheden en de Red Robin? Gooide ik die 165 euro niet eigenlijk over de balk? Een mens wil delen. Een mens wil niet alleen zijn. Maar helaas, de fors uit de kluiten gewassen Red Robin stond buiten Ellen d’r gedachtewereld. Ze keek naar ‘m maar zag onze nieuwe huisvriend niet. En toen belde Manal. En een paar uur later Diana die van vrijdag tot maandag vrij was. Ze vroeg uitgebreid naar Ellen en naar de tuin. Of het al lekker opschoot. Winterklaar legde ik haar uit. Maar er moest iets anders zijn waarom ze belde. Na acht maanden en duizend mislukte pogingen op onze zwaar overspannen woningmarkt, waarbij vergeleken de verwarde woede-uitstoot Trump zichzelf nog uitstekend onder controle heeft, was het eindelijk gelukt. Ze had voor 99,9 procent zeker een eigen koophuis met een tuin voor en achter in een betere wijk tegenover het Antoniusziekenhuis in Nieuwegein bemachtigd. Heel vlakbij een groot park en op loopafstand het centrum met zijn winkels. Tal van woningen waren aan haar neus voorbij gegaan maar nu leek ze toch echt beet te hebben. Ze zou me verder op de hoogte houden. Ze had me al verteld dat ze een bod had uitgebracht en op welk huis precies. Ik kende de foto’s van Funda. Jezus nog aan toe zeg, het was er dus waarschijnlijk toch van gekomen. Er brak deze herfstvrijdagmiddag steeds meer zon door. De Red Robin zette zich schrap. Had ik van de zoon van Diana niet een mooie fles rode wijn gekregen voor enkele T-shirts van de zoon van de andere verzorgende Trudy die mij te groot bleken en die ik op mijn beurt weer Abdullah cadeau had gedaan? Wijn voor mij en een drop shot als geste voor Max in Houten die de shirts van Real Madrid en het nationale elftal van Italië aangeleverd had. En die zijn moeder voor Abdullah ook nog iets van FC Utrecht had meegegeven. FC Utrecht? Ach waarom ook niet, vooruit dan maar. Het shirt was in elk geval prachtig. Aan de wijn dus, Manal als vast aanspeelpunt voor Ellen bij de apotheek en Diana een eigen huis en straks weg van de flat die ze na een paar AZC’s  door de gemeente Zeist toegewezen had gekregen. Even later belde ze weer, die 99,9 procent was 100 procent geworden, en dat werd het glas rode wijn natuurlijk nog even bijvullen. Waar waren godverdomme de sigaretten? Niet zo maar een vrijdag maar één voor de verzameling aan dagrapporten. We blijven immers chroniqueur. We blijven boekstaven. Voor wie? Ook voor personen die misschien later nog eens willen lezen hoe het ons deze jaren verging. En hoe we erin slaagden met parkinson en Lewy Body door te leven en er nog iets bijzonders van maakten. Het was geweldig iemand als Diana aan de telefoon zo opgetogen blij te horen zijn met een mijlpaal in haar Nederlandse leven. Twee uurtjes later de bel. De buurman. Zonder mr. Visser. Hij was alleen. Of het allemaal goed gelukt was met de schutting en de nieuwe beplanting. Ja hij wilde graag een kop koffie. Elly Wolf voor wie op vrijdag in de vooravond de weekdienst begon (bracht weer pindasoep en roti uit eigen keuken mee) joeg ons met koffie en al naar boven. Ze wilde in alle rust Ellen kunnen verzorgen. Ze zou ons wel weer roepen. Uit het bovenraam bewonderden we de Red Robin. Of die zijn blad behield? Ik verwachtte geen striptease. Ik had ‘m gekocht met de bedoeling dat hij niet uit de kleren ging. Had Diana een huis gescoord? Hij deed meteen een enthousiaste greep naar de thermoskan voor een tweede kop koffie. ‘Mag ik zo vrij zijn?’ Ik wilde maar vergat de buurman te vragen of hij misschien wist hoe blonde Geertje zijn koffie dronk. Met melk en suiker natuurlijk, zeker niet zwart. Het woord corona was gelukkig nog niet één keer gevallen. Had een hooggeleerde horen zeggen dat we met die corona nog wel duizend dagen zoet zouden zijn. Duizend dagen? Ja, duizend dagen, pak en beet drie jaar dus. Te lang corona onthouding zonder perspectief zou heel Nederland bij de psychiater brengen, schreef professor Demiaan Denys van de Universiteit van Amsterdam. Hij bleek zelf psychiater en zal hopelijk niet uitsluitend aan zijn eigen portemonnee hebben gedacht. Eigenlijk kwam de buurman meer voor iets heel anders dan voor die Red Robin. Of ik eens wilde raden. Wat viel er nou te raden? Ik had hem met gebaksdozen in de weer gezien, dat klopt. En hij deed nogal gehaast ’s middags, maar het was zo vaak dat hij in zijn auto sprong en weg sjeesde. Hij en zijn Marokkaanse fotomodel Rajaë gingen trouwen, in Leiden, de komende maandag. En dat vertelde hij me nu pas! De verrassingen buitelden deze vrijdag over elkaar heen. Had ik niet nog een staartje rode wijn vanwege de T-shirts die via de zoon van Trudy naar de zoon van Diana waren gegaan? En buurman Niels vertellen, wij beiden intussen weer beneden en naast het bed van Ellen van wie ik hoopte dat ze meeluisterde. Het leek van wel. Niels vertellen hoe hij zijn Marokkaanse bruid had leren kennen als collega in het vastgoed in Den Haag. En over het strand, Noordwijk, de Astridboulevard, uitspanning De Branding. Tig keren destijds met Ellen geweest en hij dus met Ratjaë. Den Haag ja, de Koninginnegracht. Was het niet op nummer 40? Ik vertelde de buurman van het ministerie van onderwijs en het uitrekenen van de zwangerschapsuitkeringen voor de leerkrachten S tot en met Z. Ik meende bij Ellen een glimlach te zien maar het kan ook een vurige wens zijn geweest. Het was met die zwangerschapsuitkeringen zo enerverende baan dat ik precies de dienstregeling kende van tram 9 naar het Kurhaus in Scheveningen. Ik kende ook alle nummers van de trams uit mijn hoofd en hun bouwjaar. Ik wist aardig te vertellen hoeveel passagiers er vanaf de Koninginnegracht ter hoogte van de Javastraat waren opgestapt naar het strand. En wie bruin terugkwam of wie beter nog maar een extra dagje kon gaan liggen zonnen. Zenuwslopende baan met cliënten op weg naar het kraambed. Niet zo maar een baan en niet zomaar een vrijdag, 16 oktober 2020. Later op de avond maakte de vroegere basketbalcoach Ton Boot als studiogast van Veronica Inside een schitterende aflevering. Het enige programma waarin momenteel nog gelachen wordt. Het ging onder andere over neuroses. Boot vertelde op alle acht de kenmerken aan het predicaat neuroot te voldoen. Hoorde het aan en concludeerde dat ik zelf ook een heel eind kwam. Zo moet ook alles recht liggen in huis. Elke dag een vochtige vaatdoek over de witte houten trap. In de boekenkast de boeken keurig op een rij naar auteur. En zo moeten de kleren net zo netjes opgevouwen liggen als in de PSU-kast van de militaire dienst in ’t Harde heel vroeger. PSU? Ja PSU, Persoonlijke Standaard Uitrusting. Heel vroeger? Vijftig jaar geleden. Godsamme. Minder dan vijftig jaar geleden, het zal bijna veertig jaar geleden zijn, interviewde ik Ton Boot bij hem thuis in Schoorl. Het had ’s nachts gesneeuwd. Het was een heel geploeter geweest om vanuit IJsselstein die zondagochtend bij hem thuis te komen. Verse sneeuw en er was nog nauwelijks gestrooid. Boot was coach van de basketbalploeg van Nashua Den Bosch en de schrik van gearriveerde teams uit Spanje en Italië. Een interview voor Het Parool. Boven mijn hoofd hoorde ik een baby huilen. Er liep een mevrouw met een schort voor rond die vertelde de kraamverpleegster te zijn. ‘Oh ja’, vertelde Ton Boot bijna achteloos, ‘een paar uur eerder was zijn vrouw bevallen boven, hij was vannacht vader geworden, hij zou het bijna vergeten, maar ja als je met hem ook over basketbal begon, over Akerboom, Dekker, Kropman, Kirkland en Lister…’ De nu tachtigjarige Ton Boot was de gedroomde slotapotheose van een memorabele vrijdag. Hij was de coach van de collectieve verantwoordelijkheid. Kom daar maar eens om bij Alex en Maxima. Die hebben geen notie van collectieve verantwoordelijkheid. Dat blijkt telkens weer. Hoe respectloos en onvolwassen was het koninklijk echtpaar niet jegens al die mensen die in de zorg werkzaam zijn. Het is om te kotsen. Maar we doen het zelf! We zijn er zelf schuld aan. Ton Boot riep herinneringen op aan Parool Sport. Hij had nog nooit een afspraak afgezegd dus waarom zou hij vijftig jaar geleden een interview niet hebben laten doorgaan als zijn vrouw lag te bevallen? Zou ik dat virus destijds in Schoorl hebben opgelopen?

****

Hallo Johan!

T’is ruim na twaalven. Over ruim anderhalf uur de laatste halve finalewedstrijd in de play-offs. Ga ik niet naar kijken, want de vorige nacht twee wedstrijden gezien. Het werd vijf uur. Dus nu even reageren op je blog.Wat fantastisch dat Diana een huis heeft kunnen kopen. Feliciteer haar a.u.b. namens mij. Woonde ze in Zeist niet aan de Laan van Vollenhove? Ik had destijds al de route opgezocht toen jij een lezing voor de Alzheimer vereniging hield en wij erna Afghaans bij Diana gingen eten. En nu ook nog een huis met tuin. Kan jij mooi haar hovenier worden. De bladeren vallen hier al volop. Had ik je een paar weken geleden niet verteld dat een ‘deskundige’ (nee, niet een viroloog) had gezegd dat dit jaar de bladeren twee à drie weken eerder zouden vallen? Mijn hovenier laat ik pas komen voor het ‘winterklaar’ maken als alle bomen kaal zijn. Anders kan ik blijven bezemen. Ton Boot was fantastisch inderdaad. En dat op zijn verjaardag. Als je geen enkele van de door hem met acht aangeduide kenmerken van neuroses hebt, ben je ook een neuroot. Zei hij dat niet tegen Genee? Overigens, bij ‘Lubach op zondag’ en bij ‘Dit was het nieuws’ valt altijd ook (veel) te lachen. Het verbaast mij dat het laatste programma wordt uitgezonden bij AvroTros: de spreekwoordelijke ‘vleeswaren’ vliegen je soms om de oren.Wat is dat nou: ‘waar waren godverdomme de sigaretten?’ En dat in Stoptober! Nu ja, bij mij kan je altijd om een rokertje langskomen. Morgen met mondkapje op weer twee sloffen inslaan.Tja, dat gedonder met (nu) ‘het geheim van Huis ten Bosch’ moet eens ophouden. Nu stond Hugo de Jonge voor paal op de wekelijkse persconferentie. En laat Rutte de RVD vertellen dat Alex terugkeert wegens kritiek in de media. Alex had gewoon zijn excuses moeten aanbieden. Laatst eens opgezocht. In Zwitserland is één van de leden van het kabinet één jaar president. Kost aan salaris een ton. Plus kosten voor staatsbezoeken en zo. In Duitsland kost het ook een schijntje. Leve de republiek! Groet en kussen voor Ellen en het vrouwelijke deel van je dreamteam (speciaal Diana),

Jan.

****

Ha Jan,

Kijk naar de beelden van een drinkende, zingende, lallende en joelende menigte in een overvolle en bijkans uitpuilende partytent op het Plein nabij het Binnenhof in Den Haag, en schud met mij je hoofd. Meewarig of anders, maar schud je hoofd. Verbazing? Nee, daar kan allang geen sprake meer van zijn. Verdrietig schouwspel. Zielige taferelen. Wat vormen we toch een raar volkje met z’n allen. En hoe pijnlijk te lezen dat ze in andere landen hun voorhoofd aantikken over ons, en ons Nederlanders een beklagenswaardig en ongeciviliseerd mensensoort vinden. Of we ons vooral niet met anderen willen bemoeien. Zie hier de uitwerpselen van ons jarenlange gedoogbeleid en onze niet te stillen honger naar polderconsensus. Het polderen kent zijn prijs. Arme Rutte en De Jonge die met bleke koppies en stadswallen onder hun zwart omrande ogen voortdurend in hun hemd staan met hun ongehoorzame kleuters van de ontspoorde kinderopvang. De Jonge ziet er zelfs al als levensmoe uit. En zijn partijleiderschap van het CDA moet eigenlijk nog beginnen! Het Plein in Den Haag door politie en boa’s met veel kabaal ontruimd en ondertussen zaten Rutte en De Jonge even verderop, het was maar een paar meter, in de Tweede Kamer in de beklaagdenbank. Waren ze vanaf de zomer niet veel te tolerant geweest? Was het geen volslagen nonsens geweest als kabinet een beroep te doen op de eigen verantwoordelijkheid en het gemeenschapsgevoel? Maar als alle zeventien miljoen min één aan de belangen van de samenleving denken dat dan dat ene individu, zijzelf dus, zich in niets hoeft te laten inperken? Inderdaad, die hoeft zich nergens iets van aan te trekken. Zeventien miljoen Nederlanders van wie een groot percentage beroeps recalcitrant. Zeventien miljoen virologen, gediplomeerd of niet. Weer eens zitten we met de gebakken peren. gedogen, polderen, consensus. De noodgedwongen ‘oudejaarsavond’ voor de horeca schijnt her en der in Nederland weer eens de spuigaten te zijn uitgelopen. We zouden op tv ook eens het aantal talkshows met al het nodeloze en zelfs contraproductieve gebazel moeten schrappen. Om de dag maximaal één talkshow. In het belang van de volksgezondheid. Breng het aantal zenders van de gesubsidieerde staatsomroep NPO terug van drie naar twee. Saneer! Er wordt door het kabinet in het belang van onze volksgezondheid iets besloten en hup, de eindredacteuren van de verschillende talkshows gaan meteen met hun tong uit hun mond op zoek naar lucht verplaatsers die tegen het besluit zijn. En die opposanten worden natuurlijk gemakkelijk gevonden, ze staan in een schriftje. Ze zitten thuis al klaar met hun telefoon. Lekker voor de zendtijd die zich snel en simpel laat vullen. Ik denk wel eens: kom twee uurtjes hier bij Ellen en haar verzorgenden kijken en dan weet je wat het is om aan je eigen gezondheid en die van anderen te moeten – nee: te willen – denken. Wordt het carnaval stilgelegd? Nou dan gaan we toch met de camera en een microfoon naar de voorzitter van de carnavalsvereniging toe om hem te vragen hoe verdrietig dat stilleggen wel niet is? Vragen we de carnavalsvoorzitter tevoren even of hij zijn kunstgebit wil uitdoen zodat het pruilen met nog meer effectieve weerzien in beeld komt. Zegt zo’n voorzitter ook wel begrip voor Rutte cum suis te kunnen opbrengen? Nou dan stellen we onze vragen toch net even anders!  Want van begrip op de tv kun je niet eten. Reisbeperkingen? Nou dan zoeken we toch een paar jonge gezinnen in het buitenland op en laten we een mevrouw op een vloerkleed naast haar peuters en een omgekeerde doos met lego zeggen – nee: snotteren – dat ze met angst en beven de komende feestdagen in december tegemoet ziet. Omdat ze die misschien wel niet bij haar ouders in het gezellige Holland kan doorbrengen! Een onoverkomelijke straf. Mevrouw op het vloerkleed bij de lego vreest de natte kou en nevel van de Nederlandse Kerstdagen te zullen missen. Dat zou voor het eerst in haar leven zijn en alleen al de gedachte daaraan ervaart het juffie op dat vloerkleed naast die legodoos als onverdraaglijk. Het idee al van de Kerstdagen bij 28 graden op een strand met palmbomen ergens anders in de wereld! Liggen daar uw problemen mevrouw op het vloerkleed? Inderdaad daar liggen haar problemen. Er wordt niet of nauwelijks meer geïnterviewd op de Nederlandse televisie. Er worden amper nog open vragen gesteld. Het is met gesloten vragen op zoek gaan naar de bekende weg van het verloren vanzelfsprekende. Mensen als Sven Kockelmann op de radio zijn van een uitstervend ras. Zo iemand stelt nog vragen en reageert met zijn vervolgvragen op de antwoorden. En dat doet hij met dossierkennis. Maar voor de rest?! Wauweltantes in overvloed. Teefjes die met een genade zesje van de school voor journalistiek afkwamen. ‘Meneer, hoe kijkt u nu aan tegen het schrappen voorlopig van de koopavond, heeft dat volgens u zin om van het coronavirus af te komen?’ De studiogast is voor heel andere zaken in het programma uitgenodigd maar wil uit beleefdheid wel even tegen het mutsje van Goede Morgen Nederland zeggen dat hij zijn twijfels heeft over het voorlopig cancelen van de koopavond. Zijn vrouw nam haar eenzame moeder graag mee naar de koopavond. Zo nu en dan, wel te verstaan. Twee keer per jaar. In Nederland wonen louter virologen en uitgerekend dit land krijgt het virus er niet onder. Rara hoe kan dat? Hoe kan je van zo’n krakeelland na tien jaar nou nog premier willen zijn! Dan heb je kennelijk geen hobby’s en verder niks aan je leven. Je staat als premier met zo’n volk als het Nederlandse toch gewoon je tijd te verdoen! Hoe kunnen we niet uitgerekend in een land als Nederland de minister van justitie handhaven die de regels ten aanzien van corona moet handhaven maar zijn eigen regels overtreedt? Hem rest de afgezakte stopdas. Gezien? Het beeld van een opgejaagde minister van justitie en veiligheid die nergens meer in gelooft, ook niet meer in zichzelf. Je schoonmoeder knuffelen. Dat heet de kat op het spek binden. Dat kan nu juist in Nederland niet met zijn dwarse volksaard. Onze vriendin Wil had haar Italiaanse schoonzoon een weekje over. Die schoonzoon keek hier zijn ogen uit. Hij zag dat twee boa’s op straat werden gemolesteerd. Kon dat zo maar in Nederland? Bij hem in Turijn werd nog naar de carabinieri geluisterd, laat staan dat er een klap werd uitgedeeld. Wil d’r schoonzoon was blij dat hij weer terug kon naar Turijn. Waarom toch was hij verliefd geworden op een Nederlandse vrouw? ‘Maakt u zich boos, burgemeester van Arnhem, over de beelden van Het Plein in Den Haag gisteren?’ Het antwoord wordt de burgemeester van Arnhem in de studio al met een heftruck in de mond gelegd. ‘Ja mevrouw, ik word hier heel boos over.’ Het tolerante Nederland laat zich de wet niet voorschrijven, demonstreert graag om te demonstreren, leuk tijdverdrijf, en voedt de vermaakindustrie van het buitenland. Het Plein in Den Haag met een barstensvolle partytent en bier, veel bier. Een paar meter verderop brandt het licht in de vergaderzaal van de Tweede Kamer. Het gaat over de actuele situatie die met Covid-19 zeer ernstig heet. Opschalen en nog eens opschalen. Het buitenland schudt zijn hoofd. Meewarig. Vol medelijden. Nederland van het opgestoken vingertje. Hongarije en Polen laten zich binnen de EU door dit kermisklantenlandje nu helemaal niet meer de les lezen.

Ik heb de kussen aan Ellen en het vrouwelijk deel van haar keurkorps persoonlijk overgebracht,

Johan.

****

Heerlijk om te lezen Johan! Ik heb hier zitten schateren. Vermakelijk. Geweldig die nuchtere kijk op al die onzin om ons heen. Kom maar weer eens gauw langs in Tilburg. Ik ga nog steeds weinig de deur uit maar ik begin weer een beetje van het leven te houden. Morgen wil ik met bloemen naar Trix op de hei. Lieve groeten voor Ellen en jou.

Jan van den Heuvel.

****

Hi Johan!

Hoe gaat-ie daar? Je ontspaningsmassage in Valkenburg klinkt heerlijk, en wat een fijn cadeau van Ellen over de telefoon. Het doet me goed dat je klaar staat als mijn persoonlijke knokploeg voor iedereen die mijn hart breekt, mocht het nodig zijn dan roep ik je direct op. Verder gaat het allemaal best goed hoor, heb gelukkig wel wat werk, en deze week vooral veel brandjes te blussen door alle veranderende plannen ivm de nieuwe coronamaatregelen. Het is toch de hele tijd echt veel denk en puzzelwerk om nog wat dingen te kunnen organiseren. Maar goed, dat is oké, allang blij dat sommige dingen nog kunnen. En ja ik ben het eigenlijk wel met je eens dat de manier waarop Suriname onafhankelijk werd, en de tijd, en alles, niet goed was. Dus volgens mij zijn we het gewoon met elkaar eens haha, dat is dus nou ook waarom we hier live over moeten praten. Nou hopelijk houdt iedereen zich deze weken aan de maatregelen en kunnen we snel weer eens afspreken. Ik las trouwens dat boek van Marieke Lucas Rijneveld waarmee ze de International Booker Prize won. Vond het echt prachtig, heb je ’t boek toevallig gelezen? En ik zag dat toneelgroep Oostpool een voorstelling van Laura H. gemaakt heeft, kan me herinneren dat je daar fan van was. Maar ik denk niet dat jij je voorlopig in een theater waagt, of wel?

Veel liefs voor Ellen en jou!

Annelies.

Op verzoek van een mantelzorger uit de Achterhoek nog eens de boektitels op een rij van ons gevecht, als een marathon over venijnige kopspijkertjes, en dat nu alweer 10,5 jaar, met godbetert parkinson en Lewy Body dementie. ‘Uw boeken en blogs zijn heerlijk om te lezen in deze benauwende tijden.’ Het omgaan met die twee vreselijke, aan elkaar gelieerde ziektes vormt geen dagelijkse struikelpartij, dat zeker niet, nog steeds niet gelukkig, maar zwaar is het wel. En het wordt zwaarder, allengs. Ellen heeft geen pijn. Geen enkel signaal van pijn waar ook nee. Haar valkuil zijn de bronchiën. Ze slaapt, hele dagen achtereen. ‘Ben je zo moe?’ ‘Ja’, klinkt het van verschrikkelijk ver weg, fluistert ze bijkans vanuit de diepste krochten van haar bestaan. Het vertaalt zich mede in een moedeloze, diepe zucht. Ik zie een traan. De huiskamer vult zich met machteloosheid. We hebben van die dagen. Geef ons ondanks alles ook Morgen. Het is ons adagium, ons levensmotto. We geloven er nog steeds in. ’s Avonds leeft Ellen meestal een beetje op. Dan komen de heldere momenten. En dat terwijl ze altijd heel matineus was. Ons dagritme was het productieproces van een avondkrant. Altijd vroeg uit de veren. Vitamine C, Vitamine D, calcium oplostabletten, tijm hoestsiroop. Het Kruidvat doet goede zaken met ons. Parkinson en Lewy Body: de vertraagde film, de handelingen in slow motion, ups en downs, geen dag dezelfde, alles zó divers op het pallet van hersenaandoeningen. We gaan stug door met onze dagboekaantekeningen. Las afgelopen week het jaar 2014 terug en het inspireerde. Hebben de afgelopen jaren een zekere extra wijsheid opgeleverd? Zijn we bewuster in het leven gaan staan? Hebben we de betrekkelijkheid van veel vriendschappen leren inzien? Hebben we leren accepteren dat we voor velen niet meer interessant zijn met ziekte? Of moeten we het in sommige gevallen omdraaien? Ellen en ik, we groeiden de afgelopen jaren naar een nog steviger twee-eenheid dan daarvoor al het geval was. Deze zaterdag doet het weer maar één ding: het zorgt voor regen, aanhoudende regen, en het is grijs. Het voelt loodzwaar aan. Het wolkendek als een grauw plafond zoals je dat nog wel eens in de buurt van verwarmingsbuizen aantreft. Het water spat op als er zo nu en dan eens een auto voorbij komt. Een dag om ongeschoren te recupereren in ochtendjas en geen stap de deur uit te doen. Achter Ellen in bed met de krant of anders mee knorren op het ritmische gekletter van alle waterstromen op de glanzend witte ombouw van het zonnescherm vlakbij. Nog deze maand oktober uit en dan woont Ellen alweer vier jaar fulltime thuis. Het is ook de plek waar ze hoort, en nergens anders. Weer zijn de verpleeghuizen in rep en roer vanwege de corona. Dat pandemonium gaat gelukkig aan ons voorbij, in die zin dat we verschijnselen vrij blijven. De parkinson lijkt de overhand te hebben gekregen. Of gaan parkinson en Lewy Body na verloop van tijd geheel, of min of meer geheel, in elkaar op? Het is gissen. De medici bevinden zich aan gene zijde van het spectrum. Het is meer een kartellijn. Elly doet dienst en heeft de maaltijden voor dit weekend van 3 en 4 oktober weer meegebracht. Uit eigen keuken, bami met garnalen en nasi met balletjes gehakt. Voor Ellen de blender. Het blijft een luxe, dat tafeltje dekje onder regie van de Wolfjes. In de namiddag bij kaarslicht met Ellen een glas volle rode wijn. En beiden een Drop Shot toe zodra we de kaarsen doven en het licht voor de nacht bijna uit gaat. Het smeert de keel. ‘Wat mag die stevige rode wijn kosten meneer?’ Dirk III verwelkomt deze mondkapje-loze klant vanachter een glazen triplexscherm. ‘Minimaal zes euro en maximaal acht, het regent aan één stuk door en we kunnen toch al geen kant op. Een defensieve houding ten opzichte van corona, parkinson en Lewy Body, beide bleken onontkoombaar, doe maar een hele goeie rode wijn voor onder de leeslamp met de NRC op de zaterdagavond.’ Het is een kleine wereld waarin we leven, maar het mag niet tevens een klein bestaan worden. Dat dreigde even. Even? Al een poosje leek het dat te zullen worden. Daarom pogingen op zinvolle wijze een beetje de vleugels uit te slaan met wat vrijwilligerswerk. Om mét of zónder mondkapje nieuwe mensen en nieuwe omstandigheden te leren kennen. Afleiding vinden vooral ook. Met de afdeling Westelijk Utrecht van de Stichting Alzheimer gesprekken intussen over vrijwilligerswerk als een hommage aan de vrouw die zo dapper vecht, en blijft door vechten, ondanks alle manshoge oxers waar ze met parkinson en Lewy Body dagelijks overheen moet. Zelf denkt de Stichting Alzheimer aan bestuurslid voorlichting en/of coördinator van één of meer mantelzorgcafés. Lezingen geven ook. Uit de eerste hand. Het zijn in elk geval vacante functies die in een eerste kennismaking de revue passeerden. Mocht het zover komen dan vormen de boeken vanaf ‘Dankjewel voor je liefde’ een richtsnoer. Maar weer eens de onmisbare steun van de scherpzinnige en alerte eindredacteur Jan van Ewijk hierbij benadrukt. Wat is een auteur zonder zijn eindredacteur – weinig tot niets. Wat is een schrijver zonder eindredacteur die speldenprikken uitdeelt en zich aan een strak tijdschema houdt? Het antwoord zit in de vraag besloten. Ervaringsdeskundigheid over nu alweer, als gezegd, bij 11 jaar. Die moeten van pas blijven komen in het lezingencircuit van de mantelzorgcafés. Ook misschien een rol bij Taal Doet Meer voor lesgeven aan migranten. Ik zie het aan Diana hoe belangrijk een goede beheersing van de Nederlandse taal is en hoeveel zelfvertrouwen dat geeft. Spelenderwijs werken we aan haar taal. Die en die vind ik net de Dood van Pierlala, Diana. ‘Je moet me geen vieze woorden leren Johan’. Vieze woorden? Is Pierlala dan een vies woord? Ik zocht het op in Van Dale. Taal Doet Meer dus. Maar daar geen mislukte studiedagen meer uitzitten en bij lastige vragen weggestuurd worden door een huilerig verongelijkte manager taalconsulenten die zich helemaal niet had voorbereid en er niets van bakte. Ze kon er geen pepernoot van. Een volgende studiedag verzorg ik net zo lief zelf, en gratis. De charmante directeur hoorde me afgelopen week bij een kopje koffie in het Ibis Hotel geïnteresseerd aan. Het venster naar de buitenwereld moet open (blijven). Het vervroegd pensioen was een bewuste keus, en meer nog dan dat een absolute noodzaak. Zie me nog met bloemen vanuit Tilburg definitief naar huis komen en met Taco regelrecht naar Ellen gaan in De Ingelanden. Besefte ze dat ik voor haar mijn baan had opgezegd? Besefte ze dat ik bereid was alles voor haar op te geven? Dat niet-weten, wat is dat een geestelijke aframmeling zeg! Het was met dat prepensioen een bewuste keuze en eerder nog een noodzaak. Vele redenen lagen eraan ten grondslag. Ook de veiligheid van Ellen met enkele jaloerse medebewoonsters voor wie niemand vanwege de onderbezetting kon instaan. In de vroege uurtjes dwaalden de tantes in nachtpon Alzheimer-verward over de gang en doken met of zonder rollator ongemerkt de kamer van anderen binnen. Ellen had geen verweer tegen nachtelijk bezoek. Bijna had een medebewoonster haar laten stikken. Op 1 november 2016 reed ze in haar rolstoel en met een klein koffertje op schoot via de glazen voordeur van De Ingelanden naar onze Skoda met zijn heldenstatus als een spannend jongensboek toe. Wat het zwaarst woog moest ook het zwaarst wegen. En aldus geschiedde. Maar het werk wordt wel gemist. Steeds meer. Het schrijnt na zoveel jaar. Als het leven niet meer klopt, wat dan en hoe dan? Als er geen steen meer op de andere staat? Dan toch maar de tanden op elkaar. De implantaten, beter gezegd. Covid-19 verandert daar niets aan. Covid-19 met in Nederland 17 miljoen experts, 17 miljoen virologen van wie 99,9 procent ongediplomeerd, land van hedonisten en zwabberaars, zwabberende hedonisten kortom. Maar in geval van hedonisme wél gediplomeerd. Land met Staphorst waar zeshonderd religriezels bij elkaar en zonder mondkapje uit volle borst met hun verdrietige kroost tot de Here Jezus mogen blijven psalmen en gezangen. Hoe inconsequent vergeleken met de horeca en het theater. Bij de dorpsgrenzen van Staphorst maakt het virus rechtsomkeert. Welk een willekeur. Als we de ChristenUnie maar binnenboord kunnen houden in het kabinet. Corona laat zien waar het pas écht op aan komt in het leven. Op gezondheid, rust en stabiliteit. Niet op najagen van meer, meer, meer. Niet op vliegvakanties naar steeds verdere en exotischer oorden. En niet de hele dag de iPad. Meer avonden geen tv dan wel. Geen opwinding als het helpen eten geven aan Ellen niet lukt omdat haar hoofd stilstaat. Het eten wegzetten voor later. Allemaal moeten leren. Met vallen en opstaan. En er blijven dagen zoals dit weekend dat het niet lukt. Dan voelt de mantelzorger zijn hartslag. Geduld heb ik me als een kostuum moeten laten aanmeten. Maar soms zit dat kostuum vol kreukels als is het van linnen. Want geduld werd in de journalistiek nou niet bepaald gezien als een goede eigenschap. Niet voor het vullen van een krant in elk geval. Geduld maakte je in wezen ongeschikt voor het vak van hit en run. Geduld. Diep ademhalen. De bureaucratie van de zorginstanties maar voor lief nemen. Eind augustus de brief van de gemeente in huis dat er per omgaande voor Ellen een andere tillift zou komen. Op 1 oktober nog steeds geen andere lift. Nog altijd niet nee. Misverstanden als excuus. Start op sommige afdelingen van de gemeente Utrecht het weekend al aan het begin van de vrijdagmiddag? Zocht de leverancier van medische hulpmiddelen vijf weken lang op handen en voeten tevergeefs zijn hele werkplaats af naar de nieuwe lift die nog een aanpassing behoefde? En niemand die op het idee kwam dat die nieuwe lift misschien wel eens bij ons thuis kon staan omdat hij eerst met Ellen moest worden uitgeprobeerd? Laat ook maar. De afdeling huisvuil van de gemeente die de oude kliko kwam ophalen, maar vergat een nieuwe bij zich te hebben. En die onverwacht met de nieuwe kliko kwam aanzetten maar niet had bedacht dat de oude wel eens vol kon zitten. En dus even niet retour kon. Hopeloze ambtenaren. Drie gemeentelijke ritjes waar het er één had kunnen zijn. Een schouderophalen. Geduld. Wij hier hebben dat allemaal moeten leren en kwamen het stootkussen tegen. Maar het draait eenvoudigweg om gezondheid, rust en stabiliteit. Dat zei de schaatslegende Ard Schenk heel treffend in NRC dit weekeinde. Een uurtje weg dit weekeinde voor de zonnebank. Het was er muisstil. En dat met al die regen en grauwigheid. ‘Meneer, de mensen durven vanwege die corona kennelijk niet meer.’ Ben ik een waaghals? Geen seconde eraan gedacht dat het virus naast me op de zonnebank zou kunnen komen liggen. Ik zocht de cabine af naar onze levensgevaarlijke vijand. Ook hier onzichtbaar. Wat zijn dit voor demonische en macabere tijden! Binnenkort weer anderhalve dag mantelzorgverlof op anderhalve meter in Valkenburg. Een nachtrust draaien van tien uur zonder onderbreking(en). Dwars door het rumoer van andere hotelgasten heen slapen. Een vorstelijk ontbijt dat later op de ochtend naast een krantje wordt uitgestald. Met een volle kan verse koffie en een karaf jus d’orange. Hotel Janssen, het klinkt zo eenvoudig, maar het is meer dan eenvoudig goed. Niet steil maar stijl. Stijl met gemoedelijkheid. Om de hoek voor ’s avonds de toko Asian Street Food. Niet aan de medicijnen van Ellen hoeven denken. Voor anderhalve dag niet nee. Al nemen Diana, Trudy, Elly en Esmé dagelijks verschrikkelijk veel, en steeds meer, uit handen. De dames lopen bijna scheef van de schouderklopjes. Ik wissel die schouders maar zo veel mogelijk af inmiddels. Maaltijden van Elly in tupperware – (schrijf ik dit goed Jan?) . Trudy die in haar eigen tijd als extraatje twee struiken met stevige kluit komt brengen voor de achtertuin. En die op zaterdagmiddag met een paraplu boven haar hoofd naar de Etos in Houten fietst om onze huisapotheek aan te vullen. Diana die in haar vrije tijd, ook met paraplu, nee geen regenkapje, dat laten we aan Staphorst, bij WE, of C & A?, wat nieuwe kleren voor Ellen kocht. Ze kent haar smaak, ze kent haar maat. Weer een prachtig ensemble en een behaaglijk weekend. Geen van drieën willen ze geld voor het meeste van hun zeer speciale service. Het is de saamhorigheid. Het is de teamcultuur. Het doet aan de buitenlandredactie van het Utrechts Nieuwsblad denken en aan het ‘ongedisciplineerde zooitje’ van de Rijn & Gouwe in Gouda dat helemaal geen ongedisciplineerd zooitje bleek. Het doet aan die 22 22-jarigen denken bij de Post Doctorale faculteit Letteren van de Erasmus. Een wederzijds houden van. Of noem het anders betrokken zijn op de ander, betrokken zijn op elkaar. Het is een voorrecht dát te hebben meegemaakt. Valkenburg, ook een voorrecht, met zicht op de Cauberg. Die Cauberg die er ergens boven mijn hoofd zweeft. Deze vochtige herfstweken gehuld in nevel. Eén van de laatste exemplaren in print van ‘Geef ons ook morgen – de jihad van een mantelzorger’ mee als cadeautje voor de hotelleiding.

****

Hallo Johan,

Bericht  ontvangen over je gesprek met Tanja. Ze is er zeer enthousiast over. Graag verder contact. Ik ben sinds de oprichting van het Alzheimer café met veel enthousiasme (bijna 12 jaar geleden) als gespreksleider betrokken in Breukelen. Naast mijn vrijwilligerswerk voor Alzheimer Nederland ben ik tot september 2020 werkzaam geweest als verpleegkundig specialist ouderengeneeskunde op een acute afdeling voor ouderen. Voorts heb ik ervaring met het verpleeghuis en heb ik gewerkt als dementieconsulent. Ik ben nu met vervroegd pensioen en wil mijn opgedane kennis graag vrijwillig blijven inzetten voor Alzheimer Nederland. Mogelijk in een andere rol als er vervanging is gekomen voor de functie van gespreksleider in Breukelen. Ook kan ik toelichting geven over de werkgroep, ook hier ben ik vanaf de oprichting bij betrokken. Ik heb nog veel te lezen over jou en je vrouw Ellen. Maar wat ik tot nu toe onder ogen kreeg maakte grote indruk, veel was ook heel herkenbaar. Mooi om dit in woorden beeldend te zien opgeschreven. Graag verneem ik op welke wijze we verder contact kunnen hebben. 

Vriendelijke groet,

Joke Heemskerk, namens Alzheimer Nederland afdeling Westelijk Utrecht.

****

God fluit Trump terug

De Amerikaanse vicepresident Michael Pence is zwaar gelovig. Dat staat hem vrij. Overal ziet hij Gods hand in. Ook dat mag. In Staphorst zijn ze al niet anders. Zeshonderd lieden die zonder mondkapje psalmen in een binnenruimte. Pence is in de Heer. Zoals meer mensen die overal God bijhalen. Doorgaans is dat als het ze goed uitkomt. Het drukt elke discussie meteen de kop in. Nu hopen dat Pence ook aan zijn God denkt met de corona van Trump, opgelopen naar het schijnt bij de ceremonie rond de omstreden en doortrapte benoeming van Amy Coney Barrett tot opperrechter. God fluit Trump en een aantal van zijn kuddedieren misschien wel terug, zou Pence nu moeten prediken. Of in elk geval moeten denken.

Johan!

Amerikaanse soldaten die omkwamen tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn volgens Donald Trump ‘losers’ en ‘suckers’. Zegt hij dat, na zijn kennelijke herrijzenis,  binnenkort ook over de ruim 215.000 coronadoden?

Groet,

Jan.